عەمید سمێ بۆسەڵی فەرماندەی پێشمەرگە لە شنگال: پەكەكە لە شەنگال بازرگانی لەگەڵ داعشدا دەكات


عەمید سمێ بۆسەڵی فەرماندەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە شنگال لە چاوپێكەوتنێكی لەگەڵ "وشە" لەبارەی پێكدادانەكانی پێشمەرگە و پەكەكە لەو سنوورە، ئاماژە بەوە دەكات، كە خانەسۆر شوێنێكی گرنگە و پەكەكە كردوویانەتە ناوچەیەكی بازرگانی، بۆیە شەڕی لەسەر دروست دەكەن.
بۆسەڵی دووپاتی دەكاتەوە كە پەكەكە لەو ناوچەیەوە لەگەڵ ناوچەی بارێی عەرەبنشین و ناوچەكانی سەربە بەعاجی ژێر دەستی داعش و لەگەڵ سووریاش بازرگانی دەكەن، سنووری شنگال و كوردستانیان لەگەڵ سووریا و عەرەبەكانی ژێردەستی داعش كردووەتەوە، ئەوەش مەترسی لەسەر كوردستان دروست دەكات.

+ ئێستە ڕەوشی شنگال و خانەسۆر و ناوچەكانی تر لە ڕووی تەناهییەوە چۆنە؟
ئێستە بەگشتی دۆخی تەناهی لە ناوچەكە ئارامە و لە ڕاستیدا ئەوەی نەدەویست كە پەكەكە كردی، بەڵام پەكەكە هەر خۆی دەوێت و دەبینێت، ئەمەش لە كاتێكدایە خانەسۆر و شنگال و ئەو ناوچانە خاكی هەرێمی كوردستانن و ئەوە بڕاوەتەوە، هۆی خۆسەپاندنی ئەوان لەو ناوچەیە پێوەندی بە مامەڵەی سیاسییەوە هەیە، ئەو هێزەی پێشمەرگەی كوردستان كە چوونەتە نێوان سنوونێ و خانەسۆر بۆ پاراستنی دۆخی تەناهی ناوچەكە و سنوورەكانە، چونكە پەكەكە لەو ناوچانە سنووری واڵا كردووە و ئەمەش لە ڕووی تەناهییەوە بۆ كوردستان و ئێزیدییەكان كارێكی زۆر باشە، ئەوەی كە دەگوترێ پێشمەرگە دەچێ خانەسۆر دەگرێ، هیچ ڕاستی لە پشتەوە نییە، خانەسۆر و شنگال خاكی كوردستانن و ئازاد كراون، بۆیە ئەو هێزە ڕۆیشتن تا لەو ناوچانە جێگیر ببن، بەڵام پەكەكە هاتوون ساتر لەسەر ڕێگەی پێشمەرگە لێ دەدەن تا ڕێگری لە پێشمەرگە بكەن، لە كاتێكدا پێشمەرگە خاوەن ماڵە و ناكرێ پەكەكە بێ لە نێو ماڵی خۆتدا ڕێگریت لێ بكات، ئەمە كارێكی سەیر و نامۆیە كە پەكەكە دەیكەین و قبووڵ ناكرێ.

+دەگوترێ پێش ئەوەی گرژییەكانی خانەسۆر دروست ببێ، كۆپتەر هاتووەتە ناوچەكە و ئەفسەری ئێرانی لەگەڵ پەكەكە كۆ بوونەتەوە. ئەمە راستی تیادایە؟
هەفتەی پێش ئەو ڕووداوە، كۆپتەر هاتوونەتە ناوچەكە بۆ دابەزین و ئەنجامدانی كردەی تایبەت بووە و بۆ بۆردمانی داعش بووە، ڕوونیش نییە بۆ ئەوە بووە یان چیتر، ئەوەندەی ئێمە زانیاریمان هەبێ بەو شێوەیە دەگوترێت.

+ میدیاكانی دنیا باس لەوە دەكەن كە پەكەكە بووەتە بەشێك لە حەشدی شەعبی تا سیاسەتەكانی ئێران لە ناوچەكە جێبەجێ بكات؟ زانیاری ئێوە چییە لەو رووەوە؟
پەكەكە دڵی بەوە خۆش كردووە تا شنگال بكات بە قەندیلێكی تر و دەرفەتی قۆستووەتەوە، بۆ ئەوەی دووبارە كارەسات تووشی خەڵكی شنگال بكەن، جگەلەوەش پەكەكە سنووری بۆ عەرەبەكانی ڕۆژئاوای مووسڵ و سووریا كردووەتەوە، ئەمەش جێی پرسیارە بۆچی پەكەكە ئەم كارە دەكات؟ ئەمانەش بۆ پاراستنی ئاسایشی كوردستان ناكرێ و ڕەوا نییە پەكەكە سنووری عەرەبی بەعاج و سووریا بە ڕووی هەرێمی كوردستان بكاتەوە.

+ پەكەكە لەگەڵ عەرەبەكانی ناوچەكە هیچ پێوەندییەكی هەیە؟
بەڵێ، پەكەكە لە ئوم زیبان ئوم جەریس باری سەر بە بەعاج و بلێجن ناوچەی عەرەبنشینن و  لەو ناوچانە سنووری كردووەتەوە بۆ خانەسۆر و سنووری سووریاشی واڵا كردووە، زۆرینەی هەرە زۆری عەرەبی ئەو ناوچەیەش دەستیان لەگەڵ داعش تێكەڵ كردووە و لە نێو داعشدان، كردنەوەی سنووری ئەو ناوچانە بە هیچ شێوەیەك قبووڵكراو نییە.



+ فەرماندەی هێزەكەی پەكەكە كە سەربە حەشدی شەعبین، لە دیدارێكی لەگەڵ كەناڵێكی سەر بە نووری مالیكی هێرشی زۆری كردە سەر پێشمەرگە، ئاگاداری ئەو قسانەن؟
من نامەوێ خۆم بخەمە ئاستی ئەو، ئەو قسانەی بە پێشمەرگەی دەڵێ هیچ بایەخی نییە، پێشمەرگە هەزار و 50 كیلۆمەتر شەڕی لەگەڵ داعش كرد و یەكێكە لە هێزە متمانەپێكراوەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی داعش، یەكێكە لە هێزە هەرە كاریگەرەكان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ ڕووبەڕوبوونەوەی تیرۆر، پێشمەرگە بووە هۆی ئەوە كۆبانێ نەكەوێت، بەپێچەوانەوە ئەوانەی دەست لەگەڵ عەرەبی شۆڤێنی و دوژمنی كوردستان تێكەڵ دەكەن و دەیانەوێ خۆ بسەپێنن، ئەوان چەتەن.

+ فەرماندەیی هێزە چەكدارەكانی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا داوا دەكات پەكەكە شنگال جێ بێڵن، تۆ كە لە واقیعی ناوچەكەدای، داهاتوو چۆن دەبێ، پەكەكە دەمێنێت؟
پەكەكە خۆیشی ئەو ڕاستییە باش دەزانێت، كە ناتوانێ لە ماڵی كەسێك خۆی بكاتە خاوەن، پەكەكە لە شنگال هەر دەبێ دەربچێت، لەبەرئەوەی ئیرادەی خەڵكی ناوچەكە لەگەڵ دەرچوونیاندان، چەند ڕۆژ پێش ئێستە، ئەنجوومەنی ڕووحانی ئێزیدییان پەیامی بڵاو كردەوە و داوای دەرچوونیان دەكات، ئەمەریكا هاتنە شنگال و داوایان لێ كردن بڕۆن، ڕیش سپی و كەسایەتییەكانی ئێزیدی هەموویان دوو مانگ پێش ئێستە لە مەزاری شەرەفەدین كۆ بوونەوە و داوایان لێ كردن ناوچەكە بەجێ بهێڵن، ئەگەر پەكەكەش دەیەوێ خزمەتی شنگالییەكان بكات، با وەك حكوومەتی هەرێم و یان وەك دەزگەی خێرخوازیی بارزانی كۆمەكی ئاوارەكانی شنگال بكات كە لە 15 كەمپدا جێگیر كراون و بەهۆی ئەوانەوە ناگەڕێنەوە، ئەوە خزمەتكردن نییە كە ئەو كوڕ و كچانەی شنگال كە ماون چەكداریان بكەیت و دووبارە تووشی كارەساتیان بكەیتەوە و بە كوشتنیان بدەیت.

+ باس لە بوونی پێوەندی بازرگانی لە نێوان داعش و پەكەكە لەو ناوچەیە دەكرێ؟ زانیاری ئێوە لەوبارەوە چییە؟
پەكەكە لەگەڵ ناوچەكانی ئوم زیبان و ئوم جەریس باری كە سەرجەمیان ناوچەی عەرەبین و سەربە بەعاجن، دەروازە و سنووری خانەسۆری بۆ ئەوانە كردووەتەوە و سنووری سووریاش واڵا كراوە، بمانەوێ و نەمانەوێ عەرەبەكانی ئەو سێ ناوچەیەی كە باسم كردن، تێكەڵاوی و پێوەندییان لەگەڵ خەڵكی بەعاج و بلێج هەیە كە ئەو ناوچانەش داعشی تێدایە، جگەلەوە پەكەكە دەروازەیەكی بازرگانی لە ناوچەی بارێ و خانەسۆر كردووەتەوە، هۆی ئەو گرژییەی لە خانەسۆر دروستیان كرد بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، چونكە خانەسۆر نزیكە لە سنوور و ناوچەیەكە وەك كۆمەڵگەیەكی بازرگانی لە ساڵی 1975 لەلایەن بەعسەوە بەكار هێنراوە، بۆیە ئەوانیش لە ڕێی خانەسۆر و بارێ مامەڵەی بازرگانی لەگەڵ عەرەب و سووریاش دەكەن و گومرگ و باج لەو كەلوپەلانە وەردەگرن و ئەمەش قازانجی زۆری هەیە، ئەوانیش سوورن لەسەر ئەوەی خانەسۆر و ڕێگەكانی لە ژێر دەستیاندا بێ،  ئەگەر پرسی بازرگانی و مامەڵەكردن نەبێ، چۆن نەوتی كەركووك لە خانەسۆر دەست دەكەوێ؟ 
هەروەها چۆن ئەو هەموو مەڕ و بزن و مریشك و پەلەوەرە دێنە خانەسۆر كە بەبێ هیچ پشكنینێكی پزیشكی لەوێوە دێنە ناو خاكی كوردستان، چ گرەنتییەك هەیە ئەوانە نەخۆشی و پەتایان نەبێ و خەڵكی كوردستان تووشی پەتا نەكەن، لەلایەن پەكەكەوە تەنیا باج و گومرگەكەی گرنگە كە لە هەموو شتێك وەریدەگرێ، بۆیە خانەسۆر بەلایانەوە زۆر گرنگە و بە قاچاخ و بە نافەرمی تەنیا بۆ قازانجی خۆیان ئەو كارانە دەكەن و شەڕیشی لەسەر دەكەن.



وشە - باز ئه‌حمه‌د


AM:11:23:11/03/2017




ئه‌م بابه‌ته 2142 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌



زۆرترین خوێنراو‌
بابەتی پێوه‌ندار ‌