بۆچی ژن متمانه‌ی به‌ پیاو نییه‌؟


به‌ده‌ستهێنانی متمانه‌ لای ژن شتێكی هێنده‌ ئاسان نییه‌ كه‌ پیاو بیری لێ ده‌كاته‌وه‌، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌شه‌ تا متمانه‌یان به‌ پیاوێك ده‌بێت، ده‌بێت ئه‌و پیاوه‌ هه‌زاران هه‌وڵ و كۆششی بۆی دابێت.

ژنان به‌ پێی ئه‌زموونی ده‌وروبه‌ره‌كه‌یان و خۆیان بڕیار له‌سه‌ر پیاوان ده‌ده‌ن، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌شه‌ زۆربه‌یان متمانه‌یان به‌ پیاو نییه‌، ئه‌مانه‌ش چه‌ند هۆكارێكن له‌وانه‌ی كه‌ وایان كردووه‌ پیاو متمانه‌ی لای ژن له‌ ده‌ست بدات:

_ پیاوان زوو فریو ده‌درێن: له‌وانه‌یه‌ خواردنه‌وه‌ی ئاو له‌ بێژه‌نگدا ئاسانتر بێت له‌ دۆزینه‌وه‌ی پیاوێك كه‌ خۆڕاگر بێت و زوو فریو نه‌درێت، به‌ گشتی پیاوان كاتێك له‌وپه‌ڕی خۆسه‌ویستیدان و گرنگی به‌ ژنێك ده‌ده‌ن، ئه‌گه‌ر یه‌كێك بێته‌ به‌رانبه‌ریان و چه‌ند قسه‌یه‌كی شیرینیان به‌رانبه‌ر بكات، فریو ده‌درێن و هۆشیان له‌ ده‌ست ده‌ده‌ن، ئه‌مه‌ش وای كردووه‌ ژن متمانه‌ی پێی نه‌بێت و به‌رده‌وام حه‌ز له‌ به‌ستنه‌وه‌ی بكات.

_ ئه‌زموونی پێشتر: به‌ گشتی له‌ دڵی هه‌موو ژنێكدا پیاوێك هه‌یه‌ كه‌ ناپاكی یان فێڵێكی وای لێ كردووه‌، كه‌ وای لێ هاتووه‌ هه‌رگیز متمانه‌ی به‌ هیچ پیاوێكی تر نه‌مێنێت، ئه‌مه‌ش ته‌نیا به‌ پیاوێكی نموونه‌یی و زیره‌ك ئه‌و متمانه‌یه‌ دروست ده‌كرێته‌وه‌ و ڕابردووی بیر ده‌باته‌وه‌.

_ پیاو هیچ هۆكارێكت پێ نادات بۆ ئه‌وه‌ی متمانه‌ت پێی بێت: ژن هه‌یه‌ پیاوێكی به‌وپه‌ڕی دڵ و مێشكه‌وه‌ هه‌ڵبژاردووه‌ و خۆشی ده‌وێت، كه‌چی متمانه‌ی پێی نییه‌، ئه‌مه‌ش هه‌ڵه‌ی ژنه‌كه‌ نییه‌، ئه‌و پیاوه‌ خۆی هیچ هه‌لێكی بۆ نه‌ڕه‌خساندووه‌ و هیچ هۆكارێكی بۆ دروست نه‌كردووه‌ كه‌ وای لێ بكات متمانه‌ی پێی هه‌بێت، ئه‌مه‌ش هه‌ندێك جار به‌ ته‌نیا قسه‌یه‌ك یان هه‌ڵسوكه‌وتێك ده‌سه‌لمێنرێت.

_ هاوڕێكانی: په‌ندێك هه‌یه‌ ده‌ڵێت "پێم بڵێ كێ هاوڕێته‌، پێت ده‌ڵێم خۆت كێی"، به‌ڵام پیاوان هیچ گرنگییه‌ك به‌م قسه‌یه‌ ناده‌ن و هه‌میشه‌ هاوڕێیه‌تی هه‌ر كه‌سێك ده‌كه‌ن كه‌ پێیان خۆشه‌، گوێ به‌وه‌ ناده‌ن ئه‌م هاوڕێتییه‌ چی له‌ كه‌سایه‌تی ده‌كات، هه‌ر ئه‌مه‌شه‌ وای كردووه‌ هاوڕێی خراپی پیاوه‌كه‌ وا بكات ژن متمانه‌ی پێ نه‌بێت و به‌ چاوی ئه‌وانه‌وه‌ سه‌یری بكات.

_ ڕووخۆش به‌رانبه‌ر هه‌موو ژنێك: ئه‌و پیاوانه‌ی قسه‌ی شیرین و ڕۆمانسییان بۆ هه‌موو ژنێك به‌كار ده‌هێنن، هیچ سنوورێك بۆ خۆشه‌ویستی نێوان خۆی و ژنه‌كه‌ی ناهێڵێته‌وه‌، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌شه‌ به‌ چاوێكی سووك ته‌ماشای ده‌كرێت و متمانه‌ی پێ ناكرێت.

سه‌رچاوه‌_ لبنان24


وشە - ڕێناس شابان


PM:12:59:10/04/2018




ئه‌م بابه‌ته 2852 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌