عەبدولمەهدی دەتوانێت سەقامگیری بۆ عێراق بگەڕێنێتەوە؟


سەرەتای ئەم مانگە عادل عەبدولمەهدی بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكوومەتی عێراق هاتە راسپاردن، واتە لە هەنگاوێكی زۆر بەپەلە لەدوای سستییەكی زۆر لە راگەیاندنی ئەنجامی كۆتایی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق، بەڵام ئاخۆ لە سایەی ئەو هەموو مەرجانەی بۆی دیاریكراوە عەبدولمەهدی دەتوانێت سەقامگیری بۆ عێراق بگەڕێنێتەوە.

ئێوارەی دووی ئەم مانگە عادل عەبدولمەهدی بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكوومەتی عێراق لە ماوەیەكی تێنەپەڕ لە 30 رۆژ هاتە راسپاردن، ئەوەیش ئەركێكی سەختە، چونكە چەندان مەرجی بۆ دیاری كراوە و ئەویش چەند مەرجێكی هەیە، جیا لەوەی هەموو هاوپەیمانیەتییەكان چاویان لە بەشداریكردنە لە حكوومەتی نوێ.

زۆرێك لە چاودێران بۆ دۆخی عێراق وای دەبینن كە راسپاردنی عەبدولمەهدی چەخماخەی ئاگر و تەنگژەیەكی گەورەی سیاسی لە عێراق كوژاندەوە كە ماوەی چەند مانگێك لە دوای هەڵبژاردنی 12ی ئایاری رابردوو لە نێوان دوو بەرەی سەرەكی شیعەی عێراق بەردەوام بوو كە توانیان زیاترین كورسی پەرلەمانی ببەنەوە.

بەپێی دەستووری عێراق پێویستە سەرۆكی حكوومەتی راسپێردراو لە ماوەی 30 رۆژدا وەزیران و پڕۆگرامی حكوومەتەكەی بە نووسراوی بخاتە بەردەم پەرلەمانەوە بۆ دەنگدان لەسەری، ئەگەر رەزامەندی وەرگرت ئەوە سوێندی یاسایی دەخۆن، بەڵام ئەگەر سەركەوتوو نەبوو و لەوماوەیە نەیتوانی متمانەی پەرلەمان وەربگرێت، ئەوكات كەسێكی تر بۆ پێكهێنانی حكوومەت دیاری دەكرێت.

بەر لە رازیبوونی بە راسپاردنی وەك كاندیدی سەرۆكی حكوومەتی نوێ، عەبدولمەهدی چەند مەرجێكی هەبوو لەوانە پێدانی ئازادی تەواو لە دیاریكردنی وەزیرانی كابینەكەی و دانانی پڕۆگرامی حكوومەتەكەی و رێكخستنەوەی پێوەندییەكانی لەگەڵ هێزە سیاسییەكان وەك خۆی بەگونجاوی دەزانێت و دوورخستنەوەی دەستوەردانی حزبی و سیاسی لە كارەكانی حكوومەتەكەی.

هەردوو بەرەی شیعەی ركابەر، ئیسڵاح و ئیعمار (سائیروون و حیكمە و وەتەنییە و نەسڕ) و بینا (دەوڵەتی یاسا و فەتح)، عەبدولمەهدیان وەك كاندید دیاری كرد، ئەوەیش بۆ خۆلادان لە كێشەی دیاریكردنی فراكسیۆنی گەورەی پەرلەمان.

عادل عەبدولمەهدی تەمەن 76 ساڵ لە ناوەڕاستی سەتەی رابردوو هاتووەتە ناو دنیای سیاسەت و سەرەتا بە حزبی بەعس دەستی پێ كرد، دواتر چووەتە فڕەنسا و چووەتە ناو رەوتی ماركسی بەتایبەتی (ماوی)، لە 1963 بەكالۆریۆسی لە ئابووری لە زانكۆی بەغدا و ماستەری لە زانستە سیاسییەكان لە پاریس لە 1970 و ماستەری ئابووری سیاسی لە فڕەنسا لە 1972 هەیە.

دوای هاتنی خومەینی بۆ دەسەڵات لە ئێران، پێوەندی بە ئەنجوومەنی باڵای شۆڕشی ئیسلامی لە عێراق كرد و لە هەشتاكانی سەتەری رابردوو لەگەڵ محەمەد باقڕ حەكیم كاری كرد و لە دوای 2003 هاتەوە عێراق و بووە نوێنەری حەكیم لە ئەنجوومەنی فەرمانڕەوایی.  

لە 2004 وەك وەزیری دارایی لە حكوومەتی ئەیاد عەلاوی كاری كردووە و لە 2005 جێگری سەرۆك كۆمار بووە و بەشداری لە نووسینەوەی دەستووری هەمیشەیی عێراق كردووە و دوا پۆستیش وەزیری نەوت بوو كە لە 2016 دەستی لە لێ كێشایەوە.

زەفەر تەمیمی، ئەكادیمی عێراقی لەبارەی عەبدولمەهدییەوە دەڵێت، ئەو دەستكەوتی وای نەبووە لەماوەی وەرگرتنی پۆستەكانی لە عێراق، بۆیە ترسێك لە كاندیدكردنی هەیە و پێم وایە حكوومەتەكەی ناتوانێت زیاتر لە شەش مانگ بەردەوام بێت، چونكە چەندان كێشەی ناوخۆیی و دەرەكی چاوەڕوانی دەكەن.

زیاتر گوتی، رەنگە عەبدولمەهدی لە بواری كێشەكانی ئابووری دەستكەوتی هەبێت، بەڵام ئەركەكانی تری ئەستەمن و دووپاتی كردەوە كە پرسی سەقامگیربوونی دۆخی عێراق پێویستی بە ساڵانێكە و كەس ناتوانێت بۆ ئەو بابەتە پشت بە عەبدولمەهدییەوە ببەستێت بۆ چاككردنەوەی دۆخی وڵات بەشەو و رۆژێك، چونكە وڵاتە لەناو پشێوییەكی تەناهییەوە دەژیت، جیا لە ئەستەمی پێشكەیشكردنی حكوومەتێكی تەكنۆكرات بەهۆی خواستی زۆری پارتە سیاسییەكان بۆ بەدەستهێنانی پۆستە حكوومەتییەكان.

حەسەن عەلەوی، سیاسەتوان و بیرمەندی گەورەی عێراق لەبارەی عەبدولمەهدییەوە دەڵێت، كاندیدكردنی عەبدولمەهدی بۆ ئەم قۆناغەی ئێستا بۆ رزگاركردنی سیستەمی سیاسی و پاراستنیەتی نەوەك بۆ گۆڕینی سیستەمەكە و نەهێشتنی گەندەڵی و دابینكردنی خزمەتگوزارییەكانە وەك كەسانێك ئومێدی لێ دەخوازن.

دادوەری وائیل عەبدولەتیف، پەرلەمانتاری پێشووی عێراق دەڵێت، داوای عەبدولمەهدی لە هێزە سیاسییەكان كە هەریەكەیان پێنج كاندید پێشكەیش بكەن، یەكەم هەنگاوی هەڵەی بووە كە وا دەكات حكوومەتەكەی لاواز بێت و و ناچاری بكات كە كەسانی حزبی بۆ پۆستەكان دیاری بكات.  

زیاتر گوتی، بەر لە سێ مانگ عەبدولمەهدی پێی راگەیەندرابوو كە دەبێتە كاندیدی پۆستەكە، بۆیە دەبوایە لەو كاتەوە كاری لەسەر ئامادەكردنی كابینەكەی بكات، بۆیە ئێستە ناچارە یەكێك لەو پێنج كاندیدە دیاری بكات، لەو كاتەی دەیتوانی بێ ئەوەی بۆ ئەوان بگەڕێتەوە وەزیرانی دیاری كردبایە و لە پەرلەمان پێشكەیشی دەنگدانی بكردبان.




وشە - مه‌حموود ئیسماعیل


PM:09:29:07/10/2018




ئه‌م بابه‌ته 415 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌