با ئه‌م قۆناغه‌ش تێپه‌ڕێ

ئه‌كره‌م ساڵح

له‌وه‌ته‌ی مێژووی كورد به‌ نیمچه‌ دروستی نووسراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ یه‌كلا بووه‌ته‌وه‌ هه‌میشه‌ كورد گیرۆده‌‌ی دووبه‌ره‌كی و خۆخۆری بووه‌، هه‌رگیز به‌هێزه‌وه‌ له‌سه‌ر پێی خۆی نه‌وه‌ستاوه‌، بۆیه‌ چاوی له‌ ده‌ستی بێگانه‌ بووه‌. بۆ یه‌كلاكردنه‌وه‌ی ململانێ ناوخۆیییه‌كان، هه‌میشه‌ لایه‌نه‌كانی ململانێ پێیان وابووه‌ ده‌ست بۆ هه‌رچی ببه‌ن بۆ شكاندنی به‌رامبه‌ر ڕه‌وایه‌ و گرنگ بردنه‌وه‌یه‌. بێ ئه‌وه‌ی حیساب بۆ داهاتووی ڕووداوه‌كان بكرێت، بۆیه‌ له‌ مێژووی كورددا براوه‌ كه‌مه‌، ئه‌گه‌ر هه‌شبووبێ كاتی بووه‌. چونكه‌ له‌ بنه‌چه‌دا بردنه‌وه‌كه‌ خودی نه‌بووه‌، به‌ڵكو لایه‌نی تری له‌ پشته‌وه‌ بووه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ هیچ سه‌ركه‌وتنێك تا سه‌ر به‌رده‌وام نه‌بووه‌. 

ئاشكرایه‌ ئه‌وه‌ی له‌ دوای ڕاپه‌ڕینی ساڵی 1991 له‌ كوردستان گوزه‌راوه‌ یان ڕووی داوه‌، بێ كاریگه‌ری ده‌ره‌كی نه‌بووه‌. گومان له‌وه‌شدا نییه‌ ده‌وروبه‌ری هه‌رێمی كوردستان هه‌میشه‌ نه‌یاری خواسته‌ ستراتیجییه‌كانی كورد بوون .

بۆیه‌ به‌رده‌وام‌ كورد دوو به‌ره‌ی جیاواز بووه‌ له‌ كۆنه‌وه‌ تا ئێسته‌ لایه‌ك هه‌وڵی جودای داوه‌ و لایه‌كی تر هه‌وڵی مانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ بێگانه‌، هه‌ر له‌ ژێر كاریگه‌ری ئه‌و هه‌ژموونه‌ له‌ ناوخۆدا ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ له‌ بۆسه‌دا بوون بۆ یه‌كتر، نه‌خاسمه‌ له‌ زیاتر له‌ نیو سه‌ده‌ی ڕابردوو، به‌هۆی ململانێی مێژووی و بێ متمانه‌ی و جیاوازی فكری و ستراتیجی، ئه‌م برینه‌ زیاتر قووڵ بووه‌ته‌وه‌ . 

خۆ ئه‌گه‌ر دروستبوونی جۆرێك له‌ سه‌قامگیری سیاسی و ئابووری فاكته‌ر بووبێت بۆ گه‌شه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و ژیان، به‌ڵام له‌ ناوه‌ڕۆكدا كاریگه‌رییه‌كی ئه‌وتۆی نه‌بووه‌ له‌ گه‌شه‌ی فكری تاكی كورد تا هزرێكی ته‌ندروستی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی به‌رهه‌م بهێنێ. به‌و پێیه‌ی هێشتا كورد له‌ قۆناغی ڕزگاریخوازیدایه‌ و پێویستی زۆری به‌یه‌كڕیزی گه‌ل و یه‌كگرتوویی خاكه‌كه‌‌ی هه‌یه‌.

له‌به‌ر ئه‌وه‌ هاووڵاتی له‌م هه‌رێمه‌ی ئێمه‌ بێ ئه‌وه‌ی بزانێ بۆ؟ به‌رده‌وام چه‌پڵه‌ی پێ لێ ده‌درێ یان له‌ خه‌م و ئازارێكی قووڵدا ده‌تلێته‌وه‌. له‌كاتێكدا پێوسته‌ هه‌ڵویست وه‌ربگری له‌ به‌رانبه‌ر باش و خراپدا، هه‌ر ئه‌مه‌ش وای كردووه‌ له‌بری پێشكه‌وتن و سه‌قامگیری و بنیاتنان، تاكی كورد له‌ دڵه‌ڕاوكێ و ‌باریكی ده‌روونی ناجێگیردا بێ، چونكه‌ نه‌یتوانیوه‌ خۆی یه‌كلا بكاته‌وه‌ له‌ به‌رانبه‌ر بژارده‌ی باش و خراپ یا خێر و شه‌ڕ. چونكه‌ بیركردنه‌وه‌ی ورد و قووڵ له‌ناو تاك و كۆمه‌ڵگه‌ی كوردیدا هێشتا لاوازه‌، به‌شێوه‌یه‌ك كاتێك بیركردنه‌وه‌ی هه‌ندێ خه‌ڵك كه‌ ڕه‌نگه‌ له‌ ئاستی باڵاشدا بن، گوێبیست ده‌بیت هێنده‌ ساویلكه‌ دێته‌ پێش چاو، مایه‌ی تێڕامانه‌، بۆیه‌ كاتێك گوێت له‌و جۆره‌ بیركردنه‌وانه‌ ده‌بێت، تێده‌گه‌ی بۆ كورد له‌ مێژوودا هیچی به‌ هیچ نه‌كردووه‌، ڕه‌نگه‌ بۆ خۆشم له‌ ڕووكه‌شدا  یه‌كێك بم له‌وانه‌ .

به‌ڵام راستییه‌كه‌ی ده‌بێت‌ خه‌می هه‌مووان ناسنامه‌ بێت بۆ وڵاتیكی بێ ناسنامه‌. ئه‌وانه‌شی وا بیر ده‌كه‌نه‌وه‌ سه‌ره‌ڕای كۆسپ و ئاسته‌نگه‌كان، پێوسته‌ به‌رده‌وام بن، من بۆ خۆم  باش له‌وه‌ تێده‌گه‌م سه‌رۆك بارزانی چۆن بیر ده‌كاته‌وه‌ و چه‌ند دوور له‌ ئاینده‌ ده‌ڕوانێ، له‌وه‌ش باش تێده‌گه‌م له‌ به‌رانبه‌ردا خه‌ڵكی بێ ستراتیج و هه‌لپه‌رست چه‌ند زۆره‌، بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگر بن له‌ گه‌یشتن به‌ ئامانج. 

گه‌ر بمانه‌وێ سه‌ركه‌وین، هه‌ر ده‌بێت به‌ ئیراده‌یه‌كی به‌هێزه‌وه‌ به‌رده‌وام بین،  ناكرێت گیرۆده‌ی ئه‌و گرێ مێژوویییه‌ بین كه‌ زیاتر له‌ نیو سه‌ده‌یه‌ به‌رۆكی كوردی گرتووه‌ و كاتی نزیك ده‌بێته‌وه‌ له‌ ئامانج، به‌رده‌وام سه‌رهه‌ڵده‌داته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ڕیسه‌كه‌ بكاته‌وه‌‌ خوری، به‌ڵكو پێوسته‌ وه‌ك خۆیان بناسرێن، له‌ به‌رانبه‌ردا به‌ره‌ی كوردایه‌تی واته‌ نه‌ته‌وه‌ی و نیشتمانی له‌ ڕووی میلییه‌وه‌ به‌هێز بكرێت. ئه‌مه‌ش ته‌نیا به‌ گوتن نا به‌ڵكو به‌كردار، كرداریش به‌ قسه‌ و دروشم نا، به‌ڵكو به‌دروستكردنی متمانه‌ لای هاووڵاتییان و بووژاندنه‌وه‌ی هوشیاری سیاسی به‌جۆرێك به‌رژه‌وه‌ندی نیشتمانی ببێته‌ خواستی خه‌ڵك، بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵكانی هه‌لپه‌رست و بازرگانی سیاسی هه‌ر ڕۆژه‌ و به‌جۆرێك هه‌ڕاجی میله‌ت نه‌كه‌ن و خه‌ڵكی عه‌وامیش چه‌پڵه‌یان بۆ لێ بدات .

هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی كوردستان خۆشبه‌ختانه‌ وێڕای كه‌موكوڕییه‌كان به‌ سه‌ركه‌وتوویی كۆتایی هات، بۆ ئه‌م قۆناغه‌ ‌دروستكردنی حكوومه‌تێك كه‌ جێی متمانه‌ی خه‌ڵك بیت و هیوا بۆ هاووڵاتییان بگێڕێته‌وه‌ زۆر گرنگه‌. 

ئێسته‌ ده‌رفه‌تێكی باشه‌، چونكه‌ هه‌ڵبژاردن ئه‌نجام دراوه‌ گۆڕانكاری له‌ نه‌خشه‌ و پێگه‌ی سیاسی و په‌رله‌مانی لایه‌نه‌كان هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌. بۆیه‌ كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ حكوومه‌تێك پێكبهینرێ ئاراسته‌ی ڕووداوه‌كان بگۆڕێ. دیاره‌ مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ حكوومه‌تی خزمه‌ت و جێبه‌جێكردنی یاسا بێت نه‌ك سۆز و خاترانه‌ و دابه‌شكاری. چونكه‌ ئه‌م شێوازه‌ی كورد حكومڕانی پێ ده‌كات وێنه‌ی له‌ دنیا نییه‌، به‌رده‌وامیدان به‌م جۆره‌ له‌ حوكمڕانی كورد ماڵ وێرانتر ده‌كات.

پارتی دیموكراتی كوردستان كه‌ له‌م هه‌ڵبژاردنه‌ سه‌ركه‌وتنی گه‌وره‌ی به‌ده‌ست هێناوه‌، ئه‌زموونی حكوومه‌تی 50 به‌ 50 و سازان و بنكه‌ فراوانی  تاقی كردووه‌ته‌وه‌، پێوسته‌ ئه‌م قۆناغه‌ تێپه‌ڕێنێت، ئه‌ویش به‌ پێكهینانی حكوومه‌تی سه‌رانسه‌ری كه‌ یاسا و هاووڵاتی تێیدا سه‌روه‌ر بێت، ڕه‌نگه‌ یه‌كسه‌ر ئه‌و پرسیاره‌ بێته‌ ئاراوه‌ ئایا بۆ كوردستان ده‌گونجێ، بێگومان قورسه‌ به‌ڵام سه‌رئه‌نجام ئه‌وه‌ دیموكراسییه‌ و هه‌ڵبژاردنه‌، با پارتی حكوومه‌تی زۆرینه‌ به‌ پێی ئیستحقاقی هه‌ڵبژاردن پێكبهێنێت، ئه‌گه‌ر لایه‌نێك پێوه‌ پابه‌ند نه‌بوو به‌ یاسا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا بكرێت.

ڕه‌نگه‌ بگوترێ ئه‌مه‌ بۆ كوردستان ده‌ست نادا، خۆ ناشكرێ حكومڕانی به‌م جۆره‌ش تاسه‌ر به‌رده‌وام بێت، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر ریسكیش بیت هه‌ر بكرێ باشه‌، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م قۆناغه‌ تێپه‌ڕێ و پرۆسه‌ی دیموكراسی بكه‌وێته‌وه‌‌ سه‌ر ڕێڕه‌وی دروستی خۆی. خۆ ئه‌گه‌ر لایه‌كیش سه‌رپێچی كرد، با بۆ هه‌موو لایه‌ك ده‌ركه‌وێ كه‌ كامه‌ لایه‌ن فاكته‌ری ناته‌بایی و نه‌هامه‌تییه‌كانی كوردستانه‌.

PM:01:07:04/10/2018




ئه‌م بابه‌ته 514 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌