رێڕه‌وێكی نه‌وتیی بۆ به‌ شیعه‌كردنی پارێزگای كه‌ركووك

شه‌ماڵ نووری 
           
 سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێران، هه‌ر له‌ مێژه‌ پیلانی داگیركردنی كه‌ركووكی داڕشتبوو، ئه‌مه‌شی پێ جێبه‌جێ نه‌ده‌كرا ئه‌گه‌ر گرووپێكی ناو یه‌كێتی هاوكاریان نه‌كردایه‌ و له‌ژێر كۆمه‌ڵێك پاساو بیانوودا پێشڕه‌وییان پێ نه‌كردنایه‌، چونكه‌ دوای ئه‌و كۆمه‌ڵكوژی و سووتاندن و ته‌قاندنه‌وه‌ی ماڵی هاووڵاتییانی كوردی خورماتوو، ئه‌و ناوچانه‌ ئه‌و ئارامییه‌ی به‌خۆوه‌ نه‌ده‌بینی كه‌ بۆ حه‌شدی شه‌عبی و میلیشیا چه‌كداره‌كان و خێزانه‌ شیعه‌كانیان زۆر پێویسته‌، تا ته‌واوی پیلانه‌كه‌یان له‌ ده‌وڵه‌مه‌ندترین ناوچه‌ی نه‌وت له‌ عێراق و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست جێبه‌جێ بكه‌ن و ده‌روازه‌كه‌یان بۆ ئاوه‌ڵا بێت. 

به‌مه‌ له‌لایه‌ك كورد به‌ زۆره‌ملێ ده‌ركرا و له‌لایه‌كی تره‌وه‌ هه‌نگاوی به‌ شیعه‌كردنی ته‌واوی ئه‌و ناوچانه‌ی ده‌وروبه‌ری كه‌ركووك ده‌ستی پێ كرد، ته‌نانه‌ت له‌م رووداوانه‌ی دواییدا یه‌ك خێزانی شیعه‌ له‌م ناوچانه‌ ئاواره‌ نه‌بوون، بگره‌ له‌گه‌ڵ جێگیركردنی باره‌گای میلیشیا شیعه‌كان چه‌ندان خێزانی شیعه‌ به‌هاوشێوه‌ی ناوچه‌ی سه‌عدییه‌ روو له‌م ناوچانه‌ ده‌كه‌ن كه‌ وه‌ك پشتێنه‌یه‌كی شیعی بۆ رێڕه‌وی ده‌روازه‌ی كه‌ركووك گرنگه‌، ئه‌وه‌تا پێش ده‌ستكردن به‌ راكێشانی بۆڕیی نه‌وتی ئێران، به‌ تانكه‌ر نه‌وتی كه‌ركووكی به‌ده‌ست هێناوه‌. 

ده‌ستكردن به‌سه‌ر ئه‌و كێڵگه‌ نه‌وتییانه‌ی (بای حه‌سه‌ن و ئاڤانه‌) كه‌ به‌ شاده‌ماری داهاتی /بۆڕیی نه‌وتی كوردستان/ شوێنه‌واری توند له‌سه‌ر دۆخی شپرزه‌یی ئابووری له‌ ناوخۆی هه‌رێمدا لێ كه‌وته‌وه‌، پاساوه‌كانی حكوومه‌تیش دادی حكوومه‌تێك نادات كه‌ به‌ لۆجیكێكی عه‌قڵانی و شه‌فاف نه‌یتوانیوه‌ داهاتی نه‌وت بۆ خزمه‌تی هاووڵاتییان و مووچه‌خۆرانی و پێشخستنی هه‌ردوو كه‌رتی گشتی په‌روه‌رده‌ و ته‌ندروستی به‌كار بێنێت، یا له‌ناو حكوومه‌تێكی به‌ناو بنكه‌فراوانی بێ سه‌روبه‌ریی كۆمه‌ڵێك حزبی سیاسیی كه‌ سه‌رقاڵی به‌رهه‌مهێنانی جه‌هلی سیاسین و جه‌ماوه‌ر و حكوومه‌ته‌كه‌یان به‌شێوه‌یه‌ك ماندوو شه‌كه‌ت كردووه‌، ناتوانن بیر له‌ چاره‌سه‌ر بكه‌نه‌وه‌، زۆر ئه‌سته‌مه‌ بتوانێت گه‌وره‌یی كاره‌ساته‌كه‌ و كێشه‌كه‌ بۆ جه‌ماوه‌ر روون بكاته‌وه‌، بۆیه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ركه‌وتنی شوێنه‌واره‌ مه‌ترسیداره‌كانی گه‌مارۆ و كه‌مبوونه‌وه‌ی داهاتی نه‌وت و كه‌وتنه‌وه‌ی بێبازاڕی له‌بری گه‌ڕان به‌دوای چاره‌سه‌ردا، ئاشووب و پشێوی و ناڕه‌زایه‌تییه‌كان له‌ناو سه‌نته‌ری سلێمانی و چه‌ندان شارۆكه‌ و شاره‌دێی تری پارێزگاكه‌ سه‌ریان هه‌ڵدا، ده‌مامكداره‌كان به‌شێوه‌یه‌ك خۆیان شاردبووه‌وه‌ له‌ناو مووچه‌خۆران و خه‌ڵكی به‌شمه‌ینه‌ت كه‌ بوغز و قینێكی كه‌ڵه‌كه‌بووی چه‌ندان ساڵه‌ی ململانێی توندی حزبایه‌تیان له‌ پشته‌وه‌ بوو، بۆیه‌ له‌ توندوتیژییه‌كاندا ته‌ڕ و وشكیان پێكه‌وه‌ سووتاند، خۆپیشانده‌ره‌كان ئێسته‌شی له‌گه‌ڵدا بێت نه‌یانده‌زانی داواكارییه‌كانیان چین و نوێنه‌رانیان كێن. 

به‌مه‌ش عه‌بادی توانی حكوومه‌ته‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی و قوباد تاڵه‌بانی بخاته‌ به‌رده‌م دووڕیانێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌، یا ئه‌وه‌تا مل بنێن بۆ سازشێكی نوێ كه‌ خۆی له‌ ده‌ستهه‌ڵگرتن له‌ ده‌روازه‌ی فیشخاپوور ده‌بینێته‌وه‌، ئه‌و ده‌روازه‌یه‌ی عێراق ده‌گه‌یه‌نێته‌ سێكۆشه‌ی عێراق–سووریا-توركیا كه‌ له‌ ئاكامی نه‌به‌ردییه‌كانی هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ سحێلا و زومار و دواتر به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ سووریا نه‌توانرا قۆناغی دووه‌می ئه‌م پیلانه‌ی پاسداران جێبه‌جێ بكرێت، یا ده‌بێت له‌ بازنه‌یه‌كی داخراوی ململانێ ناوخۆیییه‌كانی نێوان حزبه‌ كوردستانییه‌كان ئه‌م دۆخه‌ بێ چاره‌سه‌ر بمێنێته‌وه‌. 
عه‌بادی و بریكاره‌كانی باش ده‌زانن جێبه‌جێكردنی دوا قۆناغی پیلانه‌كه‌ له‌م ناوچه‌ سه‌رسنوورییه‌ به‌شه‌ڕ نابێت، چونكه‌ ئه‌گه‌ر به‌هێزی سه‌ربازیش داگیركردنی فیشخاپوور یه‌كلا بكرێته‌وه‌، گه‌ره‌تنی سه‌لامه‌تی تێپه‌ڕبوونی بۆڕییه‌كی نه‌وت و رێڕه‌وێكی بازرگانی چه‌ور بۆ توركیا نابێت. ئه‌گه‌ر ئه‌و پیلانه‌ی داگیركردنی كه‌ركووك و كردنه‌وه‌ی رێڕه‌وێكی وشكانی بۆ تێپه‌ڕبوونی میلیشیاكان و هه‌نارده‌كردنی نه‌وت بۆ عه‌بادی بچێته‌ سه‌ر، ئه‌وا دوای یه‌ك دوو ساڵی تر كورد له‌ كه‌ركووك ده‌بنه‌ كه‌مینه‌ و كه‌وانه‌ی شیعه‌گه‌ریی ته‌واویی ناوچه‌كانی كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان ده‌گرێته‌وه‌، مه‌گه‌ر گرژییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و ئێران به‌ئاقارێكی ئاڵۆزتردا بچن، ئه‌وكات وه‌ك چۆن له‌ 16ی ئۆكتۆبه‌ر له‌ ماوه‌ی 24 سه‌عاتدا دۆخه‌كه‌ گۆڕا، ئه‌مجاره‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ بگۆڕێته‌وه‌. 

هه‌رچۆنێك بێت پیلان و سیناریۆكان به‌دوور نییه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌ ئابوورییه‌كان و سیاسه‌تی برسیكردن و خنكاندنی گه‌لی كوردستان، ئه‌مه‌ وای كردووه‌ ئه‌وه‌ته‌ی نه‌وت له‌ كه‌ركووك دۆزراوه‌ته‌وه‌ ئه‌م (ئاگره‌ پیرۆزه‌)ی وه‌ك فشاری سیاسی له‌ دژی كورد به‌كار بێت و كار و كرداره‌كانی ته‌رحیل و ته‌عریب و ئه‌نفالی لێ بكه‌وێته‌وه‌، هه‌رچی پارته‌ كوردستانییه‌كانیشه‌ بۆ موزایه‌ده‌كردن هه‌ر هه‌موویان باسی گرنگی كه‌ركووك و كه‌ركووكییه‌كان ده‌كه‌ن و بۆ بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن ناوی ئه‌و شاره‌و كه‌ركووكییه‌كان به‌كار دێنن. 

ئه‌مڕۆ به‌لای كه‌ركووكییه‌كانه‌وه‌ گرنگ نییه‌ رۆژانه‌ چه‌ند تانكه‌ر نه‌وت له‌ كێڵگه‌كانی (باوه‌گورگوڕ و بای حه‌سه‌ن و ئاڤانه‌ و جه‌مبوور و خه‌بازه‌ و كۆرمۆر و حه‌مرین و جه‌به‌ل بۆر) بار ده‌كرێت و كێ ده‌یفرۆشێت و پاره‌كه‌ی بۆ كێیه‌، چونكه‌ وه‌ك خۆیان ده‌ڵێن پێشتریش له‌ پاره‌ی پترۆدۆلار و ناردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی نه‌وت ئاگادار نه‌بوون و نه‌یانزانیوه‌ چۆن ده‌فرۆشرێت و پاره‌كه‌ی بۆ كێیه‌. لێره‌وه‌ مه‌ترسیی داگیركردنه‌كه‌ی ئه‌مجاره‌ی كه‌ركووك ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ له‌ ماوه‌ی حوكمڕانی كورددا له‌سه‌ر ده‌ستی حزبه‌ كوردستانییه‌كان ئیراده‌ی ئه‌و میله‌ته‌ رووخێنراوه‌، ئێسته‌یشی له‌گه‌ڵدا بێت هیچ كام له‌و حزبانه‌ بیر له‌ گه‌وره‌یی كاره‌ساته‌كه‌ ناكه‌نه‌وه‌، بگره‌ هاوشێوه‌ی میلیشیا شیعه‌كان كار بۆ رووخانی حكوومه‌ته‌كه‌یان ده‌كه‌ن و زه‌وینه‌یه‌كی له‌باریان بۆ نانه‌وه‌ی ئاشوب و ئاژاوه‌ خوڵقاندووه‌. 

ئه‌وانه‌ی رۆڵیان له‌ گه‌مارۆ و برسیكردن و خنكاندنی میله‌ته‌كه‌مان هه‌یه‌، ئێسته‌ كراونه‌ته‌ فریادڕه‌س، ئه‌گه‌ر نا چی لۆجیكێكی تێدایه‌ له‌بری ئه‌وه‌ی پێكه‌وه‌ بیر له‌ رێگه‌چاره‌كان بكرێته‌وه‌، دووباره‌ ده‌ست كرایه‌وه‌ به‌ موزایه‌ده‌ و پڕوپاگه‌نده‌ و به‌خشینه‌وه‌ی تۆمه‌ت و به‌رهه‌مهێنانی جه‌هلی سیاسه‌ت، به‌مه‌ش دۆخه‌كه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ڵبژاردنیش بكرێت وه‌ك خۆی ده‌مێنێته‌وه‌ و چاره‌سه‌ره‌كان ده‌بنه‌ محاڵ.


PM:06:05:05/01/2018




ئه‌م بابه‌ته 350 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌