فۆبیاى ئیسلامه‌ رێكخراوه‌كان

سمكۆ محه‌مه‌د 

كوردستان به‌هۆى سه‌رقاڵبوونى به‌شه‌ڕى جۆراوجۆرى سیاسى و ئابوورى و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌، نه‌ خه‌ڵك و نه‌ ده‌سه‌ڵات ئاگایان له‌ دروستكردنى ئه‌و فۆبیایه‌ نییه‌ كه‌ رێكخراوه‌ ئیسلامییه‌كان دروستیان كردووه‌، ئه‌وان هه‌میشه‌ به‌دواى كه‌له‌به‌رێكدا ده‌گه‌ڕێن پڕی بكه‌نه‌وه‌، وه‌ختێك پڕیان كردووه‌، جارێكى تر ئاسایی نابێته‌وه‌، ئه‌م فۆبیایه‌ ته‌نیا ئه‌وكاته‌ هه‌ستى پێ ده‌كرێت كه‌ ته‌نگژه‌كان كه‌ڵه‌كه‌ ده‌بن و چاره‌سه‌ریان ئه‌سته‌م ده‌بێت.

راسته‌ ئیسلامییه‌كان واقیعێكى كۆمه‌ڵایه‌تى كوردستانى نین و دروست كراون، به‌ڵام به‌هۆى ده‌ست و په‌نجه‌ نه‌رمكردنیان له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتى به‌ناو عیلمانى و به‌شدارییان له‌ حكوومه‌ت و كایه‌كانى ترى سیاسى كه‌ به‌ هه‌ڵبژاردن ئیستیحقاقى خۆیان وه‌رگرتووه‌، ئه‌و فه‌زایه‌ به‌ناوى دیموكراسییه‌ته‌وه‌ دروست بووه‌ كه‌ڵكیان لێ وه‌رگرتووه‌، وا هه‌ڵكه‌وتووه‌ به‌هۆى بۆشایى سیاسییه‌وه‌ ئه‌وان یه‌كێك بن له‌ ئه‌لته‌رناتیڤه‌كانى حوكمڕانى، ئه‌م یارییه‌ نادیاره‌ هه‌م فۆبیاى بۆ حكوومه‌ت و هه‌م بۆ خه‌ڵكیش دروست كردووه‌، چونكه‌ ئه‌و سیستمه‌ى ئه‌وان كارى بۆ ده‌كه‌ن خه‌ڵك له‌ جیۆگرافیا و له‌ سه‌رده‌می جیاوازدا له‌ هه‌ریه‌ك له‌ ناوچه‌ى شاره‌زوور و مووسڵ به‌چاوى خۆیان بینبیان، بۆ ده‌سه‌ڵاتدارێتى یه‌كێتى و پارتیش، هه‌مان شته‌ كه‌ نه‌ ده‌توانن دووریان بخه‌نه‌وه‌ و سنووریان بۆ دابنێن، نه‌ ده‌توانن رێیان بده‌ن. 

خۆ نه‌بانكردنى ئیسلامییه‌كان له‌ سه‌رهه‌ڵدانى هه‌ر ته‌نگژه‌یه‌كی ئابوورى كه‌ حكوومه‌ت تووشى ده‌بێت و خه‌ڵكى هه‌ژار باجه‌كه‌ى ده‌ده‌نه‌وه‌، له‌مباره‌یه‌وه‌ ئه‌زموون و نموونه‌ هێنانه‌وه‌ زۆرن، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ هاندانى خه‌ڵك و خراپ كه‌ڵك وه‌رگرتنیان له‌ دۆخه‌ ناسه‌قامگیره‌كه‌، ئه‌جێندای ستراتیجى و هه‌میشه‌یى ئیسلامییه‌كان بووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى هه‌رچى زیاتر به‌ناوى نادادی كۆمه‌ڵایه‌تى و چینایه‌تییه‌وه‌ سوود له‌و ماتریاله‌ به‌شه‌رییه‌ ناڕازییه‌ وه‌ربگرن، له‌لایه‌ك شانى خۆیان خاڵى بكه‌نه‌وه‌ له‌ ته‌نگژه‌ و نه‌كه‌ونه‌ به‌ر شاڵاوى خۆپێشانده‌ران و باره‌گایان نه‌سووتێت، له‌لایه‌كى تریشه‌وه‌ وه‌ك كارتێكى فشار و گۆڕینى باڵانسى هێز به‌لایه‌كدا بیشكێننه‌وه‌ تا دۆخه‌ نائاسایییه‌كه‌ به‌رده‌وامى و درێژه‌ى هه‌بێت، بۆ ئه‌مه‌ش خه‌ڵك و جه‌ماوه‌رى حزبه‌كانى تر به‌ناچارى ده‌بن به‌ لایه‌نگرى سیاسه‌تى ئیسلامییه‌كان و شه‌رعیه‌تیان پێ ده‌ده‌ن، به‌ڵام دواى هه‌موو قۆناغێك ده‌رده‌كه‌وێت ئه‌وان له‌ژێره‌وه‌ چۆن خراپ كه‌ڵكیان وه‌رگرتووه‌ له‌ باردۆخه‌كه‌. 

به‌و پێیه‌ى هه‌میشه‌ هه‌رێمى كوردستان له‌ بۆشایى سیاسى و یاساییدا ژیاوه‌ و كایه‌كانى تریان په‌راوێز خستووه‌، ئیسلامییه‌كان سوودیان له‌م بۆشایییه‌ وه‌رگرتووه‌، هه‌ندێك جار راسته‌وخۆ ترسیان بڵاو كردووه‌ته‌وه‌، هه‌ندێك جاریش ناڕاسته‌وخۆ له‌ رێى پیاوانى ئاینى و مینبه‌رى مزگه‌وت و گوتاره‌كانیانه‌وه‌ كه‌ به‌ زمانى زبر چاره‌سه‌رى كێشه‌كانیان كردووه‌، له‌م نێوه‌نده‌یشدا ته‌كفیركردن و ناشیرینكردنى ئاینه‌كان و نووسه‌رى كاریگه‌ر و خه‌ڵكى ئازاد، ئه‌مه‌ شێوه‌یه‌كه‌ له‌ كاركردنى ئیسلامییه‌كان به‌بێ له‌به‌رچاوگرتنى ئه‌و ژیانه‌ خۆڕسكه‌ فره‌ییه‌ى كوردستان، به‌بێ له‌به‌رچاوگرتنى ئه‌وه‌ى فه‌زاى سیاسى به‌ده‌ستهێنانى ئه‌و په‌راوێزه‌ ئازادییه‌ى هه‌یه‌.

ئه‌م مامه‌ڵه‌كردنه‌یان دوو ئامانجى سیاسى و فه‌رهه‌نگى حزبى هه‌یه‌، یه‌كه‌میان فراوانكردنى بنكه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تییان به‌و پێیه‌ى ئه‌وان له‌ناو گه‌راى جێكه‌وته‌ى ئیسلامى خۆڕسكدا خۆیان حه‌شار داوه‌، دووه‌میش به‌رده‌وامبوونیان وه‌ك به‌شێك له‌ هاوكێشه‌ سیاسییه‌كان و ده‌مكوتكردنى خه‌ڵكى ئازادیخواز تا خه‌ڵكى ئاسایى هۆشیار نه‌بێته‌وه‌، ئه‌وان چۆن و به‌ چ شێوه‌یه‌ك سیاسه‌ت و كارگه‌ى دروستكردنى ئه‌و فۆبیا جۆراوجۆرانه‌ دروست ده‌كه‌ن. 

AM:09:46:03/01/2018




ئه‌م بابه‌ته 321 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌