گوفەك و سیاسەت

 گوفەك یان زبڵخانە، شوێنێكە بە مانای‌ جێگەی‌ فڕێدانی‌ پاشماوەی‌ بێ كەڵك دێت، ئەم شوێنە هەم ماتریالییە و هەم ئایدیالی‌، ماتریالی‌ بە مانای‌ ئەوەی‌ لە رووی‌ پێكهاتەوە بریتییە لە كەرەستەی‌ بەكارهاتوو، لەوەش وردتر تێگەیشتنێكی‌ ماتریالی‌ بۆ شوێنێكە، ئەو گوفەكەی‌ كە لە نزیك هەولێرە و ژینگەی‌ پیس كردووە، ئەو مانایەی‌ هەیە كە سیاسەتێك نییە بۆ پاراستنی‌ ژینگە و ئەو مرۆڤانەی كە بەشێكن لەو ماتریالە ژینگەیییە. لەلایەكی‌ ترەوە كە ئایدیاڵییه،‌ بەو مانایە دێت كە چیرۆكەكانی‌ ئەو شوێنە لە خەیاڵی‌ فیلمێكی‌ واقیعی‌ دەچن و بەرجەستەكردنیان بە ئاسانی‌ وەرناگیرێت، هەڵبەت من لێرەدا بۆیە دوو رەهەندی‌ جیاواز بە گوفەك دەدەم، چونكە یەكەمیان گرێدراوی‌ ئەو كەسانەیە كە كەرەستە ماتریالییەكان بەكار دێنن و دەبنە مایەی‌ ژیانێك بۆ ئەوانەی‌ لە ئایدیالدا فەزاكە قبووڵ دەكەن، دووەمیان ئەو كەسانەن كە لە ئەنجامی‌ كەمتەرخەمی‌ بۆ ژینگە و بۆ ژیانی‌ هەژاران، گوفەكی‌ سیاسەتیان خوڵقاندووە. 
هەڵبەت گوفەكی‌ سیاسی‌ ئەو شوێنەیە كە جێگە و رێگە بۆ پاڵەوانێتی‌ سیاسییەكان جێگیرتر دەكات. ئەوی تریش ئەو كۆمبارسەیە كە لە رێگەی‌ بەرجەستەكردنیانەوە بۆ بە واقیعیكردنی‌ سیناریۆ راستەقینەكە، لەو شوێنەدا دەبینرێت كە جێگەی‌ پەیداكردنی‌ بژێوییە بۆ هەژاران. ئەگەر ئەو گوفەكەی‌ شاری‌ هەولێر وەك نموونە وەربگرین كە لە "كانی‌ قرژاڵه"‌یە و لە شارەكانی‌ تریش هەن، تێدەگەین و خەمساردی‌ و دڵڕەقی‌ دەسەڵاتداران باشتر دەبینرێ كە چۆن لەگەڵ مانەوەی‌ جیاوازییە چینایەتییەكانن و دژی‌ ئەو دروشمانەن كە خۆیان بۆ خۆشگوزەرانی‌ هەڵی دەدەن، لەوێوە تێدەگەین كە ئەم گوفەكە بەرهەمی‌ ئەو سیاسەتەیە كە گوفەكی‌ سیاسیی‌ دروست كردووە. 
 یەكێك لەو دیمەنە هەژێنەرانەی‌ لە كەندەپیس دەبینرێ‌ و خەتاكەی‌ سیاسەتە و به ‌تایبەت سیاسەتی‌ ژینگەیی‌ لەلایەن حكوومەتی‌ هەرێمەوە، ئەو كەمتەرخەمییەیە كە یەكەم دەبوو بەرلەوەی‌ بۆ خاتری‌ دڵ رازیكردنی‌ كۆمپانیاكان و دەزگە بێخەمەكانی‌ حكوومەت باڵانسێك دروست بكەن، دەبوو بەرلەوەی‌ بیر لە دەست شكاندنەوەی‌ یەكتر بكەن و بیر لە مانەوەی‌ خۆیان بكەن لەو خۆشگوزەرانییەی‌ خۆیان و ماڵباتەكانیان هەیانە، بیریان لەوە بكردایەتەوە كە ئەسڵەن ئەو گوفەكە نەهێڵن تا وەك بەشێك لە بژێوی‌ نەبێت بۆ چینێكی‌ دیاریكراو كە سیاسییەكان لەسەر كەلە‌سەری‌ ئەوان دەژین و بەشێكیشن لە پێگەی‌ كۆمەڵایەتی‌ ئەوان و جەماوەری‌ حزبەكان پێك دێنن. لانیكەم ئەگەر باوەڕیان بە جیاوازی‌ چینایەتیش نییە، دەبوو ویژدانیان بهەژێ، خۆ ئەگەر ویژدانیشیان نوستووه،‌ دەبوو لانیكەم نەبن به ‌مایەی‌ پیسبوونی‌ ژینگە، تا سیاسەت نەبێت بە گوفەك. 
ئەگەرچی‌ بوونی‌ گوفەكی‌ وەها كە چینی‌ هەژار ژیانیان پێوەی بەندە، نەبوونی‌ حزبی‌ ژینگەپارێز و نەبوونی‌ هێزێكی‌ فكری‌ مرۆڤدۆست لە نێو رۆشنبیران، كە شیكاری‌ ئەم جیاوازییە چینایەتییە بكات، ئەو بێ ویژدانییە بەرئەنجامی‌ ئەوەیە كە هەم حزبایەتی‌ بووەتە درۆیەكی‌ گەورە كە بە بەرچاوی‌ هەموو دنیاوە ئەمە بەشێكە لە فەزای‌ كۆمەڵایەتی‌ و ژیانی‌ خەڵكیش ناچار بكەن ئەو فەزا نادادپەروەرە قبووڵ بكەن، هەم ئەو بەناو رۆشنبیرانەی‌ كە هێندەی‌ خەریكی‌ پشتگیریكردنی‌ ژیانی‌ سیاسین، هێندە هیومانیستی‌ نین وەك له ‌نووسینەكانیان دەردەكەوێ‌، لە حاڵێكدا حزبی‌ ژینگەیی‌ لە سەرتاسەری‌ دنیادا جێی‌ حزبە چەپ و سۆسیالیستەكانی‌ گرتووەتەوە و باری‌ كۆمپانیا و كەرتی‌ تایبەت و دەسەڵاتی‌ دەوڵەتی‌ قورستر كردووە، لە پێدانی‌ باج و قەرەبووكردنەوەی‌ هەناسەی‌ خەڵك و پاراستنی‌ ژینگەیەكی‌ پاك بۆ هەمووان و هاوكاریكردنی‌ حكوومەت لە بیناسازی‌ و شوێنگەیەكی‌ لەبار بۆ هەمووان. 
نەبوونی‌ ئەم فشارە سیاسییە لە كوردستان، ئەوەمان پێ دەڵێ‌ كە سیاسەتێك نییە چ لە نێو خەڵك و چ لە نێو گرووپە كۆمەڵایەتییەكان، كە هەم ژینگە بپارێزێ‌ و هەمیش ژیان نەبێتە یەكپارچە لە گوفەكی‌ سیاسی‌.



AM:10:41:24/12/2016




ئه‌م بابه‌ته 275 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌