خه‌وی غه‌فڵه‌تی ئه‌وروپا، دیوێكی هاوكێشه‌ی تیرۆریزم.. (!خودای ئێمه‌ و ئه‌وان)

نووری بێخاڵی

 كه‌ ده‌ڵێین دیوێكی هاوكێشه‌كه‌، مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌یه‌ تا وه‌ك خووی هه‌میشه‌یی پاساودانه‌وه‌ی تاوانكاری به‌ بیانووی تر، هه‌ر له‌گه‌ڵ خوێندنه‌وه‌ی یه‌كه‌م دێر، به‌ ڕاسیست و چی و چی تۆمه‌تبارمان نه‌كه‌ن. چونكه‌ ئێمه‌ دڵنیاین و ئه‌و ڕاستییه‌ باش ده‌فامین، هاوكێشه‌كه‌ چه‌ندان دیوی تری هه‌یه‌. بۆ نموونه‌، پێوه‌ندی و به‌رژه‌وه‌ندیی سیاسی و ئابووری و سه‌ربازیی ئه‌م وڵاتانه‌ له‌ دنیا و ناوچه‌كه‌، جۆری تێڕوانینیان بۆ دنیای ده‌ره‌وه‌ی خۆیان، ڕۆڵیان له‌ ئاڵۆزییه‌ سیاسی و پشێوی و جه‌نگه‌ خوێناوییه‌كانی دنیا و ناوچه‌كه‌دا. دیاره‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ش بابه‌تی گفتوگۆن و قسه‌ی زۆر هه‌ڵده‌گرن. وه‌لێ ئه‌و دیوه‌ی لێره‌دا ئاماژه‌ی پێ ده‌كه‌ین، ستراتیجی گواستنه‌وه‌ی گه‌را و تۆو و هێلكه‌ی نه‌پیتێنراوی توندڕۆیی، توندوتیژی و تیرۆری ئێره‌یه‌، به‌سه‌ر پشتی شه‌پۆله‌كانی په‌نابه‌ری، بۆ ئه‌وێی داڵده‌ و نه‌وا!

 خاتوو تیریزا مای سه‌رۆك وه‌زیرانی به‌ریتانیا، له‌ كاردانه‌وه‌یه‌كی تونددا به‌رامبه‌ر ئه‌و هێرشه‌ تیرۆریستییانه‌ی له‌ چه‌ند ساڵی ڕابردوودا و به‌ دوای یه‌ك كرانه‌ سه‌ر هاووڵاتییانی وڵاته‌كه‌ی، ڕای گه‌یاند كه‌ له‌ پێناو دژایه‌تی و بنبڕكردنی تیرۆر و پاراستنی ژیانی هاووڵاتییان و ئاسایشی وڵاته‌كه‌ی، تابلۆی یاساكان و مافه‌كانی مرۆڤ ده‌دڕێنێ! 

 به‌ر له‌وه‌ی ئاماژه‌ به‌ بوێریی ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ و ئه‌و لۆجیكه‌ سیاسییه‌ گونجاوه‌ دره‌نگوه‌خته‌ بكه‌ین كه‌ خه‌ریكه‌ تازه‌ به‌ تازه‌، دوای ورده‌ ورده‌ بێداربوونه‌وه‌ی دنیا له‌ ڕاستی هه‌ڕه‌شه‌كانی تیرۆریزم. خراپ نییه‌ ئه‌گه‌ر به‌ كورتی و پوختیش بێت، لێره‌دا خه‌یاڵتان ببه‌ینه‌وه‌ سه‌ر هه‌ڵوێستی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی ئوسترالیا كه‌ دوای كرده‌وه‌ تیرۆریستییه‌كانی وڵاته‌كه‌ی، له‌ به‌رامبه‌ر په‌نابه‌راندا ده‌ری بڕی.

 زیاتر له‌ پێنج ساڵ پێش ئێسته‌، دوای هێرشه‌ خوێناوییه‌كانی تیرۆریستان بۆ سه‌ر هاووڵاتییانی سڤیلی وڵاته‌كه‌ی. خاتوو جولیا گیلارد سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووتری ئوسترالیا، به‌ ڕاشكاوی گوتی: "ڕۆشنبیری و كولتووری ئێمه‌ كه‌ به‌م ئاسته‌ پێشكه‌وتووه‌ی ئه‌مڕۆی گه‌یشتووه‌، به‌ری دوو سه‌ده‌ خه‌بات و تیكۆشان و ئه‌زموونه‌كان و سه‌ركه‌وتنه‌كانمانه‌ كه‌ ملیۆنان له‌ ژن و پیاوه‌كانمان، ئه‌وانه‌ی به‌ دوای ئازادیدا گه‌ڕاون، ڕه‌نجیان بۆی داوه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ پێویسته‌ په‌نابه‌ران له‌گه‌ڵ كولتوور و ژینگه‌ی نوێ ڕابێن. بۆیه‌ ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێ له‌گه‌ڵ ژینگه‌ و ژیان و كولتووری نوێ ڕابێن و ببنه‌ به‌شێك له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌، پێویسته‌ زمانه‌كه‌مان فێربن. زۆرینه‌ی ئوسترالییه‌كان باوه‌ڕدارن. واته‌ ئه‌مه‌ پێوه‌ندی به‌ هێرشێكی سیاسییه‌وه‌ نییه‌ له‌لایه‌ن ڕاستڕه‌وی مه‌سیحی، به‌ڵكو ئه‌وه‌ ڕاستی و واقیعه‌. كه‌ ژن و پیاوه‌ مه‌سیحییه‌ باوه‌ڕدار و پابه‌نده‌كانمان به‌ بنه‌ما و به‌ها به‌رز و جوانه‌كانی مه‌سیحییه‌ت، ئه‌م وڵات و نه‌ته‌وه‌یه‌یان بونیاد ناوه‌. بۆیه‌ شتێكی گونجاوه‌، كاتێ ئێمه‌ له‌سه‌ر دیواری قوتابخانه‌كانمان، ئه‌و مێژووه‌ ده‌ربخه‌ین. 

ئه‌گه‌ر پێتان وایه‌ خوای ئێمه‌ زیانی بۆ ئێوه‌ هه‌یه‌، پێشنیار ده‌كه‌م له‌ شوێنێكی تری دنیا بۆ خۆتان به‌دوای ماڵێكی نوێدا بگه‌ڕێن. چونكه‌ خودای ئێمه‌، به‌شێكه‌ له‌ ڕۆشنبیری و كولتووری ئێمه‌. ئێمه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی پرسیارتان لێ بكه‌ین، بیروباوه‌ڕه‌كانتان قبووڵ ده‌كه‌ین و ڕێزیان لێ ده‌گرین. ته‌نیا شتێكیش كه‌ ئێمه‌ داواتان لێ ده‌كه‌ین ئه‌وه‌یه‌، ئێوه‌ش بیروباوه‌ڕه‌كانی ئێمه‌تان قبووڵ بێت، بۆ ئه‌وه‌ی به‌یه‌كه‌وه‌ و به‌ خۆشی و له‌ ئاشتیدا بژین. ئه‌مه‌ وڵاتی ئێمه‌یه‌، خاكی ئێمه‌یه‌، شێوه‌ژیانی ئێمه‌یه‌، بوارتان ده‌ده‌ین كه‌ له‌ هه‌موو بۆنه‌یه‌كدا چێژی لێ وه‌ربگرن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر سكاڵاكردن و بێزاربوون له‌ ئاڵاكه‌مان و سوێنده‌كه‌مان و بیروباوه‌ڕه‌ ئاینییه‌كانمان و شێوازی تێڕوانینمان بۆ ژیان، به‌رده‌وام بن. ئه‌وا بۆ له‌ده‌ست نه‌دانی گه‌وره‌ترین ده‌رفه‌تی ئازادی، هانتان ده‌ده‌م، ئه‌ویش مافی جێهێشتنی ئه‌م وڵاته‌یه‌. ئه‌گه‌ر لێره‌ دڵخۆش نین، فه‌رموون بڕۆن. ئێمه‌ ناچارمان نه‌كردوون بێنه‌ ئێره‌، ئه‌وه‌ ئێوه‌ن داوای په‌نابه‌ریتان كردووه‌. بۆیه‌ ئه‌و وڵاته‌ قبووڵ بكه‌ن كه‌ ئێوه‌ی قبووڵ كردووه‌". 

 ئه‌گه‌ر دنیای ده‌ره‌وه‌ له‌و كاتدا به‌ قسه‌ی (جولیا گیلارد)ی بكردایه‌، دۆخه‌كه‌ی به‌مڕۆژه‌ ڕه‌شه‌ نه‌ده‌گه‌یشت كه‌ تێیدایه‌. چش له‌وه‌ی له‌ هه‌موو بۆنه‌یه‌كدا هێرشێكی تیرۆریستی نه‌ده‌كرایه‌ سه‌ر هاووڵاتییه‌ سڤیله‌كانیان، به‌ تڕێڵه‌ و پاس و ئۆتۆمبێلی بارهه‌ڵگر به‌ ده‌یان كه‌سیان له‌ شوێنه‌ گشتییه‌كاندا له‌ژێر تایه‌كانیاندا نه‌ده‌پلیشانده‌وه‌، له‌ وێستگه‌ی میترۆكاندا ته‌قینه‌وه‌یان نه‌ده‌كرد، له‌ناو یانه‌ و هۆڵه‌كانی ئاهه‌نگ و خۆشیدا ده‌شتڕێژی فیشه‌كیان له‌ خه‌ڵك نه‌ده‌كرد، به‌ڵام به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ كچه‌ ئێزیدیێكی قوربانیی ده‌ستی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی (ئه‌شواق)، كه‌ ده‌ستدرێژی كراوه‌ته‌ سه‌ر و چه‌ندان جار له‌لایه‌ن ئه‌میر و گزیره‌كانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامییه‌وه‌ له‌ بازاڕه‌كانی كۆیله‌فرۆشیدا، سه‌ودا و مامه‌ڵه‌یان پێی كردووه‌، له‌ ترسی هه‌مان ئه‌و تیرۆریست و جه‌لاده‌ی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی، كه‌ یه‌كه‌م كه‌س بووه‌ ده‌ستدرێژی كردووه‌ته‌ سه‌ر و دواتر كڕین و فرۆشتنی پێوه‌ كردووه‌ (ئێسته‌ له‌ ئه‌ڵمانیا په‌نابه‌ره‌!)، له‌ ئه‌ڵمانیا به‌ ترس و له‌رزه‌وه‌ نه‌ده‌هاته‌وه‌ كوردستان و له‌ ده‌ستیدا ڕای نه‌ده‌كرد.

تۆ ته‌واوی مافه‌كانی هاووڵاتیبوون له‌ شوێنی حه‌وانه‌وه‌، كار، بیمه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، خزمه‌تگوزاریی ته‌ندروستی و په‌روه‌رده‌یی، هه‌لی گوزه‌ران و ژیان و مانه‌وه‌ به‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ بده‌یت كه‌ به‌ نایاسایی و قاچاخ هاتوونه‌ته‌ وڵاته‌كه‌ت. ئه‌وانه‌ی له‌ ترسی سته‌مكار و سته‌مكارییه‌كانی وڵاتانی خۆیان ڕایان كردووه‌ و تۆ به‌ دڵاواییه‌وه‌ باوه‌شیان بۆ بكه‌یته‌وه‌ و داڵده‌یان بده‌یت. ده‌رفه‌تیان بۆ بڕه‌خسێنی خۆیان سه‌رله‌نوێ ڕێك بخه‌نه‌وه‌ و له‌سه‌ر شێوه‌ ژیان و كولتووری نوێ ڕابێن. بواریان بده‌یت ته‌پوتۆزی ڕابردوو له‌ شانیان داكوتن و به‌ شێوه‌ ژیانی ئاشتی و به‌یه‌كه‌وه‌ژیان ڕابێن. كه‌چی وه‌ڵامی زۆربه‌یان ئه‌وه‌ بێت، جه‌نگ بێننه‌ ناو ماڵه‌كه‌ت. هه‌ڕه‌شه‌ له‌ ژیانی مرۆڤ و ئاسایشی وڵات و هاووڵاتییانت بكه‌ن. تۆوی ڕق و كینه‌ بچێنن. فیكری توندڕۆیی په‌ره‌پێ بده‌ن. توندوتیژی بكه‌نه‌ ئامرازی مامه‌ڵه‌ی ڕۆژانه‌. تیرۆر وه‌ك جیهادی پیرۆز و فه‌تح وه‌ك فه‌رزی عه‌ین به‌سه‌ر ئه‌و كۆمه‌ڵگه‌ و وڵاتانه‌دا بسه‌پێنن، ده‌بێ بیانخه‌یته‌وه‌ ناو ئه‌و ڕه‌حم و پزدانه‌ی یه‌كه‌م جار لێی ده‌په‌ڕیوون. بیاننێریته‌وه‌ ئه‌و وڵاته‌ و سای ئه‌و سیسته‌مه‌ سیاسییه‌ی، ڕۆژانه‌ شكۆی ده‌شكاندن و سه‌ركوتی ده‌كردن.

 به‌هه‌رحاڵ، ده‌ركه‌وت سه‌ركرده‌ ژنه‌كانی ئه‌وروپا له‌ پیاوه‌كانیان واقیعبین و بوێر و ڕاستگۆترن له‌گه‌ڵ بنه‌ما و پره‌نسیپه‌كانی شێوه‌ژیانی وڵاته‌كانی خۆیان. ئه‌وان زیاتر درك به‌و هه‌ڕه‌شه‌ و مه‌ترسییانه‌ ده‌كه‌ن كه‌ به‌سه‌ر دیموكراسی و ئازداییه‌كان و مافه‌كانی مرۆڤ و سیسته‌می گشتیی وڵاته‌كانیانه‌وه‌ هه‌یه‌، له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌ی وه‌ك ماری سڕبوو له‌ باوه‌شی خۆیانیان داڵده‌یان دان و گه‌رمیان كردنه‌وه‌، كه‌چی خه‌ریكه‌ پێوه‌یان ده‌ده‌ن. 

 ئه‌وه‌ بۆیه‌ دوای خاتوو گلاردی ئوسترالی، خاتوونه‌كه‌ی به‌ریتانیاش، پێش پیاوانی وڵاته‌كه‌ی و كیشوه‌ره‌ خۆشخه‌یاڵه‌كه‌ی بێدار ده‌بێته‌وه‌ و كارتی سووری به‌ڕووی ئه‌و ده‌عه‌جانانه‌دا به‌رز كرده‌وه‌!

 ئه‌گه‌رچی ئه‌وكات و ئێسته‌ش هه‌ر دره‌نگه‌، به‌ڵام (تیریزا مای) زۆر باشی كرد، كه‌ ئیتر ڕێز له‌ مافی مرۆڤ ناگرێت و تابلۆی ئه‌و ماف و یاسایانه‌ له‌ پێوه‌ست به‌ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ژیان و مرۆڤكوژه‌كان، ده‌دڕێنێ و ژێر پێیان ده‌خات!

 ده‌بوو وڵاتانی ئه‌وروپا زۆر له‌وه‌ زووتر بێدار ببنه‌وه‌. ئه‌وه‌ی هه‌نووكه‌ له‌ توندوتیژی و تیرۆر له‌م وڵاتانه‌دا ده‌گوزه‌رێ، به‌شێكی زۆری باجی پابه‌ندبوون به‌ به‌هاكانی ئازادی و دیموكراسی و و ڕێزگرتنه‌ له‌ مافه‌كانی مرۆڤ له‌م وڵاتانه‌دا. 

 له‌ناو ئه‌و شه‌ڕ و ئاشووب و ئاڵۆزی و پشێوییه‌ی دنیای تێدا ده‌گوزه‌رێ، بۆ ئه‌وه‌ی دڵنیایی و ژیان و ئاسایشی هاووڵاتییه‌كانت بپارێزیت، پێویسته‌ و ده‌بێ له‌ ئاستی دڕنده‌مرۆ و سپڵه‌ و نمه‌ك حه‌رامه‌كاندا، گرووپه‌ توندڕۆ و تیرۆریسته‌كان (ئه‌وانه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ و مه‌ترسین بۆ سه‌ر سیسته‌می گشتی و ئاسایشی كۆمه‌ڵایه‌تی و ژیانی هاووڵاتییان)، خاوه‌نی ده‌ستێكی ئاسنین و چه‌كوشێكی ئاگرین بیت. 

 ڕاستییه‌كه‌ی ئه‌وانه‌ی سه‌رباری پێشێلكردنی یاسا و ده‌ستووری وڵاته‌كان، ته‌واوی مافی هاووڵاتیبوونیان پێ دراوه‌ و له‌سه‌ر ڕه‌نج و شان و ماندووبوون و باجی هاووڵاتییه‌ ڕه‌سه‌نه‌كانی ئه‌و وڵاتانه‌ كاوێژ ده‌كه‌ن. كه‌چی به‌رامبه‌ر هه‌موو ئه‌و چاكه‌یه‌، ده‌ستدرێژی ده‌كه‌نه‌ سه‌ر بنه‌ما و به‌ها به‌رزه‌كانی ژیانی ئه‌وێ.. باكیان به‌ تێكدانی سیسته‌می گشتی نییه‌. یاساشكێنی ده‌كه‌ن. خوێنی مرۆڤه‌ سڤیله‌كانیان حه‌ڵاڵ ده‌كه‌ن و نمه‌ك حه‌رامانه‌ ڕه‌فتار ده‌كه‌ن، ده‌بێ سه‌ریان پان بكرێته‌وه‌ و بخرێته‌وه‌ ڕه‌شی باوانیان و بۆ ئه‌و كاولگانه‌یان تووڕ هه‌ڵده‌ن كه‌ لێیانه‌وه‌ هاتوون. نه‌ك به‌ناوی یاسا و دادوه‌ری و مافه‌كانی مرۆڤ، ده‌ستی ده‌ستی به‌ دۆسیه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كانیان بكرێت و دواتر به‌ ڕاپۆرتێكی پزیشكی، ئازاد بكرێن و جارێكی تر وه‌ك ڤایرۆس گه‌را له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌دا دابنێن و هێلكه‌ی توندڕۆیی و تیرۆر بتروكێننه‌وه‌.

دیاره‌ ئه‌مه‌ بۆ كوردستانیش نه‌ك هه‌ر ڕاسته‌، به‌ڵكو زۆریش پێویسته‌، كه‌ ده‌زگه‌ هه‌واڵگری و ته‌ناهییه‌كان به‌ ده‌ستی پۆڵایینه‌وه‌ زه‌بر له‌و كه‌س و گرووپ و ناوه‌ندانه‌ بوه‌شێنن. قسه‌ی قۆڕه‌ گوێ له‌و به‌یتوبالۆرانه‌ بگرن كه‌ جار جار هه‌ندێ خه‌ڵه‌فاو ده‌ڵێن، فڵان دامه‌زراوه‌ی هه‌واڵگری، یان فیسار ده‌زگه‌ی ته‌ناهی له‌ كوردستان ده‌بێ ملكه‌چی دادگه‌ بن و به‌بێ ڕه‌زامه‌ندی دادوه‌ر هه‌نگاوی له‌م چه‌شنه‌ نه‌نێن، چونكه‌ به‌م هه‌نگاوه‌یان سووكایه‌تی به‌ یاسا و دیموكراسیی و ئه‌و شتانه‌ ده‌كه‌ن. 

ئاخر هه‌ی به‌سته‌زمان، تیرۆر ده‌بێ به‌ هێز وه‌ڵامی بدرێته‌وه‌، تیرۆریست ده‌بێت بكرێته‌ په‌ند، گرووپی تیرۆریستی و تیرۆریسته‌كان حیزفرسه‌تانه‌ له‌ناكاو و له‌ غه‌فڵه‌تێدا دێن و ژیان و ئاسایش و دڵنیاییت ده‌شێوێنن، تۆش ده‌ته‌وێ ده‌زگه‌ی هه‌واڵگری و ئه‌منی به‌ سه‌بری (ئه‌یووب) و حه‌وسه‌ڵه‌ی (یوونس) به‌ دیاریانه‌وه‌ دانیشن؟


AM:09:44:27/10/2018




ئه‌م بابه‌ته 114 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌