(پاسۆرد) وه‌ك پرسێكی تاكگه‌رایی

په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر

سه‌ره‌تا با له‌ چه‌مكی (گوندی گڵۆباڵ)ی سۆسیۆلۆگی كه‌نه‌دی (مارشال ماكلۆهان)ه‌وه‌ ده‌ست پێ بكه‌ین. دیاره‌ ئه‌م سۆسیۆلۆگه‌ باس له‌ دۆخێك ده‌كات كه‌ میدیا و ته‌كنه‌لۆجیای سه‌رده‌م كۆی پێوه‌ندییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌گۆڕن و ده‌ستكاری ده‌كات و جۆرێكی نوێ له‌ ژیانی پێكه‌وه‌بوون و پرۆسه‌ی به‌ كۆمه‌ڵگه‌بوون دێنێته‌ ئاراوه‌. 

له‌لایه‌كی تره‌وه‌ مانیفێستۆی له‌دایكبوونی تاك و مۆدێڵی ژیانی تاكگه‌رایی ئاشكرا ده‌كات! تاك لێره‌ به‌و مانایه‌ی كاتێك گۆته‌نبێرگ پیتی چاپ دادێنێت، پایه‌كانی سیستمی عه‌شیره‌ت و خێڵگه‌رایی هه‌ڵده‌وه‌شێنێته‌وه‌ و تاك له‌ گرووپ و سیستمه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ تڕادیسۆناڵه‌كه‌ ڕزگار ده‌كات. ده‌كرێت بڵێین شۆڕشی چاپ شۆڕشی فه‌ردانییه‌ت و تێكشكاندنی ژیانی ده‌سته‌جه‌معییه‌ و تاكه‌كان له‌ گرووپه‌كان داده‌بڕێت.

له‌ دوای چه‌مكی گوندی جیهانییه‌وه‌، ئه‌م جاره‌ تاك له‌ پرۆسه‌یه‌كی تردا و له‌ فۆڕمێكی تری پێوه‌ندییدا ڕووبه‌ڕووی پاراستن و شاردنه‌وه‌ی زانیارییه‌كانی ناوه‌وه‌ی خۆی ده‌بێته‌وه‌! وا ده‌بینرێت ئه‌م جاره‌ له‌ڕێی مۆبایل و ئایپاد و كۆمپیوته‌ره‌ زیره‌ك و كه‌سییه‌كانه‌وه‌ تاك تووشی گۆڕانێكی تری كولتووری و شێوازی پێوه‌ندیی به‌ ئه‌وانی تر و ژیانكردن له‌گه‌ڵ خۆی و دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ ئه‌وانی تردا بێت. ئه‌م دۆخه‌ پرۆسه‌ و پرسی تاكگه‌رایی دابه‌ش كردووه‌ بۆ هه‌ردوو چه‌مكی (ڤێرجوال و ئاكچواڵ) تاكێكی فیزیكی و تاكێكی نێو ئامێره‌ زیره‌كه‌كان كه‌ سنووری نێوانیان ته‌نیا پاسۆردێكی چه‌ند وشه‌یییه‌. 

بۆچوونێك هه‌یه‌ پێی وایه‌ كه‌ ئه‌م سه‌ده‌یه‌ سه‌ده‌ی پاسۆرده‌كان و په‌رژینكردنی زانیارییه‌ تاكه‌كه‌سییه‌كان و داپۆشینی دیوی ناوه‌وه‌ی مرۆڤی دنیای هاوچه‌رخه‌. پاسۆرد مۆدێڵێكی تازه‌ و دروستكردنی ژیانێكی پڕ له‌ نهێنی و پڕ له‌ ته‌نیایییه‌ بۆ تاكی ئه‌م سه‌رده‌مه‌. پاسۆرد ئاشناكردنه‌وه‌ و نزیككردنه‌وه‌ی مرۆڤه‌ به‌و حیكایه‌ته‌ تایبه‌ته‌ خۆیییانه‌ی كه‌ كه‌س نابێت بیانبینێت و گوێیان لێ بێت و بیانزانێت. 

ئه‌م فۆڕمه‌ ئاڵۆز و نهێنییه‌ی  ژیانی تاك له‌ناو ئامێر و له‌گه‌ڵ ئامێره‌كاندا ده‌مانباته‌وه‌ بۆ قوتابخانه‌ی پۆست-مۆدێرنه‌، به‌و مانایه‌ی ئه‌گه‌ر ئامێره‌كان و كه‌ره‌سته‌ ته‌كنه‌لۆجییه‌ جیاوازه‌ تاكه‌كه‌سییه‌كانی دنیای ئه‌مڕۆ به‌رهه‌می مۆدێرنه‌ بن، ئه‌وا پاراستنی زانیارییه‌كان و مانه‌وه‌ له‌ناو ئامێره‌كاندا به‌ ته‌نیایی به‌رهه‌می فكری پۆست-مۆدێرنه‌ن كه‌ تاك تیایدا یه‌كه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆیه‌ و به‌رگری له‌ شوناسه‌ جیاواز و تایبه‌تییه‌كه‌ی خۆی ده‌كات، نایه‌وێت بپه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ناو په‌بڵیك و هێڵه‌ گشتییه‌كان و به‌شكردنی به‌هاكان له‌گه‌ڵ ئه‌وانی تردا. 

پاسۆرد وه‌ك ده‌سه‌ڵاتێكی دیسپلینكه‌ر و هێزێكی تۆتالیتار
وه‌ها ده‌بینرێت كه‌ پاسۆرد وه‌ك هێزێكی ته‌واو شمولی ده‌ربكه‌وێت و ده‌رگه‌ی كردنه‌وه‌ی هه‌موو حیكایه‌ته‌كان بۆ تاهه‌تا دابخات و هیچ ده‌رفه‌تێك بۆ ئاشكرابوون و بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م حیكایه‌تانه‌ نه‌هێڵێته‌وه‌. ئه‌م كرده‌یه‌ زیاتر له‌ داگیركردن ده‌چێت! ئه‌گه‌ر له‌ سه‌رێكه‌وه‌ پاسۆرد سنووره‌كانی ناوه‌وه‌ی تاك بپارێزێت و ببێت به‌ پاسه‌وانی داتا و نامه‌ و وێنه‌ و گرته‌ ڤیدیۆ و دۆكیۆمێنته‌ تایبه‌تییه‌كان، له‌ سه‌رێكی تره‌وه‌ ئاركیۆلۆجیای ئه‌و داتایانه‌ تێك ده‌شكێنێت و وه‌ك هێزێكی دیسپلینكه‌ر هێما و به‌ها كۆمه‌ڵایه‌تی و كولتووری و مێژوویییه‌كه‌ی لێ ده‌سێنێته‌وه‌ و ده‌یكات به‌ ماده‌یه‌كی مردوو و ناهێڵێت بچێته‌وه‌ ناو دۆخی به‌ گرووپ بوون و ئاوێزانبوونی له‌گه‌ڵ ئه‌وانی تردا.

ڕاسته‌ له‌ دنیای ئه‌مڕۆدا یه‌كێك له‌ ئه‌ركه‌كانی پاسۆرد خۆدزینه‌وه‌یه‌ له‌ گشت و وه‌ڕسبوون، ڕاكردنێكی تازه‌یه‌ له‌ ڕووبه‌ره‌ گشتییه‌كان و كۆكردنه‌وه‌ و گلدانه‌وه‌ی هه‌موو به‌سه‌رهاته‌ تایبه‌ته‌كان و گێڕانه‌وه‌ی سه‌روه‌رییه‌كانه‌ بۆ مرۆڤ، به‌ڵام وا ده‌رده‌كه‌وێت ئه‌م گلدانه‌وه‌یه‌ دابڕانێكی گه‌وره‌ له‌ پێوه‌ندی تاك به‌ گرووپه‌كه‌یه‌وه‌ دروست بكات و سه‌رجه‌می بونیاده‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانیش دابڕێژێته‌وه‌، به‌ته‌واوی تاك له‌ دامه‌زراوه‌ و ده‌زگه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی وه‌ك خێزان و هاوڕێ داببڕێت و هه‌موو كرده‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ ده‌سته‌جه‌معییه‌كانی لێ سنووردار بكات. ئه‌وكاته‌ی تاك پاسۆرد ده‌خاته‌ سه‌ر مۆبایل و كۆمپیوته‌ره‌كانه‌وه‌، ئامێرێكی به‌هێزی چاودێریش به‌سه‌ر دیوی ناوه‌وه‌ و چیڕۆكه‌ شاراوه‌كانی خۆی ده‌سه‌پێنێت و به‌ته‌واوی ده‌بێت به‌ بكه‌رێكی ئۆتۆنۆم. 

AM:11:14:02/12/2017




ئه‌م بابه‌ته 449 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌