نووسین لەناو ئاودەستەكان


پەیڕەو ئەنوەر
"ئاودەست وەك ڕووبەرێك بۆ داڕشتنەوە و بەتاڵكردنەوە و خاڵیكردنەوەی خەیاڵەكان"

با سەرەتا نووسین بناسین و بزانین مانا تایبەت و گشتییەكانی چین. دەكرێت نووسین وا بناسین كە قسەكردنێكی بێدەنگ بێت یا بەرهەمی كردەی بیركردنەوە و تێڕامان بێت و رێیەك بێت بۆ دەربڕین و مانیفێستۆكردنی خەیاڵەكانی دیوی ناوەوەی مرۆڤ. لەناو دوانەی قسەكردن و نووسیندا ئەگەر قسەكردن و دەنگ ئاستی یەكەمی زمان بێت، ئەوا نووسین و دەربڕین دەبێت بە ئاستی دووەم.

ئەم دۆخە پێوەندی بە مێژووی نووسین و مرۆڤەوە هەیە. مرۆڤ لێرە وەك یەكەیەكی قسەكەر و خاوەن بیر و حیكایەت. ئەوكاتەی نووسین لە دایك دەبێت فۆڕمێكی تازەی پێوەندییش لە نێوان جیۆگرافیا و ژینگەی كۆمەڵایەتی و دەربڕینیش لە دایك دەبێت.

پرۆسەی نووسین پرۆسەیەكی فرەڕەهەند و ئاڵۆزە و بەپێی جۆری كۆمەڵگە و سیستمی سیاسی و كۆمەڵایەتی و حیكایەتە سیاسییەكانی ناو كۆمەڵگە دەگۆڕێت و خۆی تازە دەكاتەوە و یەكە جیۆگرافییەكانی خۆی دیاری دەكات. نووسین لە دنیای كوردی لە ئەدەبیاتەوە لەناویشیدا لە شیعر و ڕۆمانەوە دەست پێ دەكات تا دەگات بە دیواری كەلاوە و ئاودەست و گرتووخانەكان! ئەم پرۆسەیە مانای وایە تاكی كورد لە دۆخی ناپێوەندیدا بووە لەگەڵ دەرەوەی خۆیدا و ڕێی پێ نەدراوە لەگەڵ ئەوانی تردا لە پێوەندیدا بێت.

ئاودەست وەك ڕووبەرێكی ئازاد و كۆنتڕۆڵ نەكراو
بۆچوونێك هەیە پێی وایە لە كۆمەڵگەی داخراو و كۆنتڕۆڵكراوەكاندا تاكە شوێنێك كە تاك خاوەن دەسەڵات و ئازادییە سروشتیی و ڕەهاكەی بێت ئاودەستەكانە، لە ناویشیدا ئاودەستی مزگەوت و قوتابخانە وەك ڕووبەرێكی گشتی. لێرە ئاودەست پانتایییەكە هیچ دەسەڵاتێك تێیدا ئامادە نییە تا سنوورەكانی بیركردنەوەی داگیر بكات و خۆی خاوەن هەموو دەسەڵاتەكانە و خۆی سنووری ئازادییەكانی خۆی بەرهەم دێنێتەوە و هەرچی بكات و هەر چیڕۆكێك بنووسێت و بیخاتە سەر دیوارەكان و بەجێی بێڵێت، كەس ناتوانێت چاودێری بكات، لێرەوە تاك بەتایبەت لە سیستمە داخراوەكاندا ئەو ڕووبەرە بۆ خۆی بەكار دێنێت و حیكایەتەكانی ناوەوەی خۆی مانیفێستۆ دەكات، هەر لە حیكایەتی سیاسی و كۆمەڵایەتییەوە تا دەگات بە پرسی سێكس و بابەتی كەسی و ناوزڕاندنی كەسایەتییەكان و حیكایەتی گەندەڵی و هەموو ئەو باس و بابەتانەی لە گشتدا مەودای گوزارشتكردنی پێ نەدراوە و بووە بە تەوتەم و تابۆ.

نووسەر لە ئاودەستەكاندا ناتوانێت ڕاستەوخۆ ڕووبەڕووی خوێنەر ببێتەوە و هیچ بەریەككەوتنێكی كۆنكرێتی لە نێوان دوانەی نێرەر و وەرگردا ڕوو نادات. نووسەر و خوێنەر لێرە دوو یەكەی لێكدابڕاون و تەنیا دیواری ئاودەستەكان وەك ئامرازێكی كۆمیونیكەیشن بە یەكیانەوە دەبەستێتەوە و لەڕێی تێكست و حیكایەتەكەوە وەك ئاستی دووەمی زمان پێكەوەیان گرێ دەدات.  

ئاودەستی مزگەوت و قوتابخانەكان
وادیارە لە دنیای ئێمەدا ئاودەست جگە لە ناوەندێك بۆ بەتاڵكردنەوەی كارلێكە بایۆلۆجییەكەی مرۆڤ، ڕۆڵی ناوەندێكی تریش دەگێڕن بۆ بەتاڵكردنەوەی خەیاڵ و حیكایەتەكانی تاكی ئێمە بەتایبەت لە ئاودەستی قوتابخانە ناوەندەی و دواناوەندییەكان.

پێ دەچێت بەشێكی ئەم پرۆسەیە پێوەندی بە پرسی دروستكردنی ئەو دیوارەوە هەبێت كە لە نێوان نێر و مێی دنیای ئێمەدا دروست كراوە و لەرێی سیستمێكی كۆمەڵایەتی پاسیڤەوە هەموو پرد و دەزگە و ئامرازەكانی كەمیونیكەیشنی نێوان نێر و مێ تێكشكاون و بە ناچاری پەنا دەبرێتە بەر ئاودەست بۆ گەیاندنی خەیاڵە سێكسیی و دەروونییەكان.

لە كۆمەڵگەی ئێمەدا تاك ناتوانێت پایەی كۆمەڵایەتی خۆی بنیات بنێت و كۆمەڵگە پایەی هەموو تاك و گرووپەكان دیاری دەكات. بۆچوونێك هەیە پێی وایە ئەو كۆمەڵگەیەی گفتوگۆ تێیدا ئامادە نییە بكەرەكانی پەنا دەبەن بۆ ڕووبەرەكانی تر بۆ گفتوگۆ و پەیام گۆڕینەوە. نائامادەیی گفتوگۆ لە نەبوونی گفتوگۆی ناو خێزانەوە دەست پێ دەكات تا دەگات بە نێوانی دوو هاوڕێ و گفتوگۆی نێوان باك و كوڕ و دایك و كچ و هاوڕێ و هاوڕێ... هتد 

دەكرێت بڵێین سیستە تۆتالیتارەكان چەندە توانای دەست بەسەرداگرتن و دیسپلینكردن و هاوشێوەكردنی كۆمەڵگەیان هەبێت، هێشتا ناتوانن لە ئاودەستەكان ئامادەیییان هەبێت و بنووسەكانی ناو ئاودەستەكان لەكار بخەن و چاودێری بكەن و ئاودەستی بێ نووسین و بێ دروشم و سپی بەرهەم بێننەوە.


PM:12:43:29/12/2017




ئه‌م بابه‌ته 712 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌