بارزانی: ئەو وڵاتانەی گفتوگۆمان لەگەڵ کردوون سەربەخۆییان رەت نەکردووەتەوە
سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە میانەی دیدارێكدا لەگەڵ كەناڵی "فرانس24"ی فڕەنسی ئاشكرای كرد، بۆ پرسی سەربەخۆیی، وڵاتان هەن بە ئاشكرا پشتیوانی دەكەن و هەندێكیش ئەگەر بە رێككەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا بێ پشتیوانی دەكەن، تا ئێستە لە دیدارەكانم گوێم لێ نەبووە هیچ وڵاتێك بەرهەڵستی سەربەخۆیی بكات یان ڕەتی بكەنەوە. لەبارەی جەنگی مووسڵیشەوە دەڵێ، پێویستە رێككەوتنی پێشوەختە لەسەر چۆنیەتیی بەڕێوەبردنی شارەكە هەبێت و داهاتووی پێكهاتەكانی پارێزگاكە گرەنتی بكرێت.

فرانس24: لەگەڵ سەرۆكی فڕەنسا و وەزیری بەرگری كۆ بوونەوە، بەشێوەیەكی تایبەت باسی جەنگی مووسڵ كرا، چیتان داوا كرد لە فڕەنسییەكان؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: پرسی هاوبەش هەیە بۆ ئێمە و هاوپەیمانان و لایەنە پێوەندارەكان جێی گرنگی و بایەخن، گفتوگۆمان كرد لەبارەی پشتیوانی و هاوكاری و دابینكردنی پێویستییەكان بۆ گەڕاندنەوەی مووسڵ، هەروەها رێككەوتنمان كرد و فڕەنسا رۆڵێكی باڵای هەیە و هێزی ئاسمانی كاریگەرە، لەم دواییەش كەتیبەیەكی تۆپی دوورهاوێژی ورد و دەقیقی ناردووە بۆ پشتیوانی پێشمەرگە و سوپای عێراقی، هەروەها تیمی پسپۆڕ و شارەزایانی فڕەنسا هەن و هاوكاری پێشمەرگە و سوپا دەكەن.

فرانس 24: ژمارەی سەرباز و راهێنەرانی فڕەنسا زیاتر دەكرێ؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: لە ڕاستیدا باسی زیادكردنی هێزەكانمان نەكرد، بەڵام لەو باوەڕەم ئەگەر دۆخی مەیدانی پێویستی بێ، فڕەنسا لاری نابێ لە زیادكردنی ژمارەی سەربازەكانی.



فرانس 24: پلانی رزگاركردنی مووسڵ ئامادەیە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: لە ڕووی سەربازییەوە دەتوانم بڵێم بەڵێ ئامادەیە، بەڵام كردەوەگەلی مووسڵ تەنیا سەربازی نییە، دوای رزگاركردنیشی بابەتێكی زۆر گرنگە، ئەگەری هێندەی رزگاركردنی مووسڵ گرنگ نەبێ، گرنگییەكی لە رزگاركردنی كەمتر نییە.

فرانس 24: لەگەڵ بەغدا گەیشتوونەتە رێككەوتن و گفتوگۆتان كردووە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: بەدڵنیایییەوە، كۆبوونەوەی زۆر لە نێوان فەرماندەكانی پێشمەرگە و سوپای عێراقدا هەیە، لەم دواییە لەسەر پلانی سەربازی رێك كەوتوون و رۆڵی هەر لایەنێك دیاری كراوە، بەڵام پرسی دوای رزگاری مووسڵ تا ئێستەش ماوەتەوە.

فرانس 24: قورسی رێككەوتن لەسەر دوای رزگاركردنی مووسڵ چییە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: چۆن مووسڵ بەڕێوە دەبرێت، مووسڵ و پارێزگای نەینەوا فرەئاین و فرەمەزەب و فرەنەتەوەشن، ئەوەی لە مووسڵیش رووی دا، كارەسات بوو بەتایبەت بۆ ئێزیدی و مەسیحییەكان، بۆ ئێمە گرنگە گەرەنتی و دڵنیایی تەواو هەبێ، بۆ ئەوەی لە داهاتوو ئەم جۆرە كارەساتانە دووبارە نەبنەوە. بۆیە پێویستە لەگەڵ بەغدا و خەڵكی ناوچەكەش رێك بكەوین، چۆن گرەنتی دەكرێ جارێكی تر كارەساتی وا ڕوو نەداوەتەوە.



فرانس24: ئێوە پێشنیازی چی دەكەن؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: پێشنیازی جۆراوجۆر هەیە، بەڵام ئێستە كاتی ئەوە نییە بۆ ئاماژەدان بەو پێشنیازانە، لیژنەی راسپێردراو بۆ بە دواداچوونی پرسی سیاسی و دوای رزگاری مووسڵ تاوتوێ دەكات.

فرانس24: كەی جەنگەكە دەست پێ دەكات؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان:  ناتوانم كاتێكی دیاریكراو بڵێم، لەبەر ئەوەی تا ئێستە رێككەوتنێك نییە لەسەر كاتی دەست پێكردنی.

فرانس 24: كێ بەشداریی جەنگەكە دەكات، ئایا حەشدی شەعبی بەشدار دەبێت؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان:  تا ئێستە ئەوانەی بەشداریی شەڕی مووسڵ دەكەن، سوپای عێراق و پێشمەرگەن، حەشدی شەعبی و حەشدی نیشتمانی پێویستە لێكگەیشتن هەبێت لە نێوان ئەو هێزانە و دانیشتووانی ناوچەكە هەبێت، ئەو تێكگەیشتنەش تا ئێستە نییە و دەكرێ لێكگەیشتنیش هەبێت لەسەر رۆڵی هەر لایەك.

فرانس24: ئایا رزگاركردنەوەی مووسڵ بەر لە كۆتای ئەمساڵ دەبێ لەگەڵ ئیدارەی ئەمەریكا؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: مومكینە، بەڵام پێشەكی قۆناغی دوای رزگاری مووسڵ باسی بكرێت.

فرانس24: وەك هەرێمی كوردستان چی داوا دەكەن لە دوای مووسڵ، لە كەركووك و شەنگال وەك گرەنتی و پێشوەختە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: ئێستە دەتوانم بڵێم ناوچەكانی كوردستان بە تەواوی رزگار كراون لە دەستی داعش، ئەو ناوچانەشی لە دەستوور رێككەوتنمان لەسەری كردووە و بە "ناوچە جێ ناكۆكەكان" ناوی نراوە، بەڵام  ئێمە دەڵێین ئەوانە ناوچەی كوردی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستانن. ئەو كاتەی لە دەستوور باس لە ئاساییكردنەوە و ئەنجامدانی راپرسی لەو ناوچانە كرا، ئێمە هیچ گومانێكمان لە كوردستانیبوونی ئەو ناوچانە نەبوو. بەڵام بۆ ئەوەی چارەسەرێكی دەستووری هەبێت لەسەر ئەوە رێككەوتین كە راپرسی ئەنجام بدرێ، ئێمە لەسەر هەمان هەڵوێستین، تا ڕاپرسی بكرێ و رێز لە بۆچوونی هاووڵاتییان بگیرێت.



فرانس 24: راپرسی لەسەر چارەنووسی هەرێمی كوردستان كەی ئەنجام دەدرێت؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: پێش هەر لایەنێكی تر، پێویستە ئەم پرسە لەگەڵ بەغدا تاوتوێ بكەین، دەستمان بە گفتوگۆش كردووە لەگەڵ بەغدا، ئەگەر گەیشتینە رێككەوتن لەگەڵ بەغدا، ئەوا راپرسی دوای ئەوە ئەنجام دەدرێت.

فرانس24: كاتێكی دیاریكراو هەیە لەلایەن ئێوەوە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: كاتێكی كراوە نییە.

فرانس 24: بۆ نموونە مانگێكی تر ساڵێكی تر، چۆنە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: مانگێكی تر نا و ساڵی تریش نا.
فرانس 24: واتە چەند مانگێك.

فرانس24: ئێوە لە ئەنكەرە بوون و لەگەڵ رەجەب تەیب ئەردۆگان كۆ بوونەوە و ئێستەش ئەو دژی كوردەكانی سووریا جەنگی بەرپا كردووە، چۆن ئەو هەڵوێستانە لێك دەدەنەوە، ئێوە وەك سەرۆكی هەرێمی كوردستان پێوەندیتان لەگەل توركیا هەیە و لە هەمان كاتدا توركیاش لەگەڵ كوردی سووریا جەنگی بەرپا كردووە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: بۆ ئەو بابەتە پێویستە ڕاشكاو بین، رەزامەند نین لەسەر بەرپاكردنی جەنگ لەلایەن هەر دەوڵەتێكەوە دژی هەر لایەنێكی كوردی، لە هەمان كاتیشدا پشتیوانی هەر لایەنێكی كوردی ناكەین كە شەڕ بكاتە بژاردە وەك رێگەیەك بۆ بەدەستهێنانی داواكانی. ئەوەی لە سووریا ڕوو دەدات، بەداخەوە تێكەڵكردنی كارتەكانە، گرووپێك هەن دۆخەكەیان قۆرخ كردووە لە سووریا، رێگری لە هەر لایەنێكی تر دەكەن چالاكییان هەبێت و بوونە بەشێك لە پەكەكە، ئەوە وا دەكات توركیا بورووژێت، بۆیە توركیا ئەو بابەتەی بە هەستیاری وەرگرتووە. پێویست بوو ئەوان خۆیان جیا بكەنەوە لەسەر پەكەكە و هەر لایەنێكی تر و تەنانەت لە هەرێمی كوردستانیش. پێویست بوو رێگەی تایبەتی خۆیان هەڵبژێرن بۆ دۆخی تایبەتی خۆیان.

فرانس 24: پشتیوانی جیابوونەوە و سەربەخۆیی و خودبەڕێوەبەری دەكەن وەك چۆن ئێوە هەتانە لە هەرێمی كوردستانی عێراق؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: ئێمە پشتیوانی دەكەین ئەگەر كۆدەنگی كوردی لە سووریا هەبێ، پشتیوانی هەر شتێك دەكەین هەڵیبژێرن.



فرانس24: بەڵام رێككەوتن هەبوو، پێشتر لە هەولێر ئەنجام درا؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: پەیەدە پابەند نەبوو بەو رێككەوتنە، ئەوان پێشێلی رێككەوتنەكەیان كرد.

فرانس24: هیوا و ڕۆڵی ئێوە بۆ ئەوەی دووبارە رێك بكەونەوە هەیە؟
سەرۆكی هەرێمی هەرێمی كوردستان: هەوڵ و تواناكانمان سەرلەنوێ دەست پێ دەكەینەوە بۆ گەڕانەوە بەو رێككەوتنەی لە هەولێر و دهۆك كران، ئەگەر هەمووان پابەند بوون بەو رێككەوتنەی لە هەولێر و دهۆك ئەنجام دران، پشتیوانیان دەكەین هەر بڕیارێك بدەن. ئەگەر گەلی كورد لە سووریا هەر بڕیارێك بە كۆدەنگی بدات، ئێمە پشتیوانیان دەكەین.

فرانس 24: ئێوە لەگەڵ ئەوەن ئەوان بگەڕێنەوە رۆژهەڵاتی فورات وەك توركیا داوای دەكات؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: لە راستیدا ئەوە كاروباری خۆیانە، ئەوان بڕیار دەدەن لە كوێ دەبن، بۆ كوێ دەكشێنەوە، ئەو پرسە پێوەستە بە لایەنی تریشەوە، بابەتەكە تایبەت نییە تەنیا بە كورد، لایەنی تری سووریا.

فرانس24: لەگەڵ توركیا باسی ئەو گۆڕانكارییانەتان كرد كە لە نەخشەی ناوچەكە ڕوو دەدات؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: ناوچەكە لە گۆڕانكاریدایە و گۆڕانكارییەكان رۆژانەن، من پێشبینی دەكەم نەخشەی نوێ بێتە ئاراوە، دابەشكردن یەكلا بووەتەوە، تەنانەت لە سووریاش دابەش بوون یەكلا بووەتەوە، ئێستە سووریا دابەش بووە، سووریا یەكپارچەیە؟ نەخێر، بۆ ئەو كاتەش ناگەڕێتەوە كە ئاڵۆزی تێدا دروست نەبووبوو. داڕشتێكی نوێ دێتە ئاراوە،  نازانم چۆنە، بەڵام دەزانم دابەشكاری نوێ دێتە ئاراوە و جیاواز دەبێ لەو شێوازەی سووریای پێشتر حوكمی لێ دەكرا.



فرانس24: لەبارەی سەربەخۆیی كوردستانی عێراق، رەزامەندی و پشتیوانی نێودەوڵەتیتان هەیە؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: بەدڵنیایییەوە گفتوگۆی ئەو پرسەمان كردووە لەگەڵ هەركەسێك دیدارمان هەبووبێت، لە ئەمەریكا و ئەوروپا و هەر وڵاتێكی تریش، لە راستیدا هیچ بەرهەڵستی و ڕەتكردنەوەیەكم نەبیستووە،  بەڵام بۆچوونی جیاجیا هەن، هەندێ لەوباوەڕەدان كاتەكەی گونجاو نییە، هەندێ وا بیر دەكەنەوە كە ناوچەكە كێشەی زۆر و گەورەیە و پێویست ناكات كێشەیەكی تری بۆ زیاد بكرێت، بەپێچەوانەوەش ئێمە لە چارەسەر دەگەڕێین، چارەسەر بۆ داهاتوو و بەهێزكردنی برایەتی كورد و عەرەب، ئەگەر نەتوانین ببین بەهاوبەشی باش لەگەڵ یەكتر، دەتوانین دراوسێی باش بین لەگەڵ حكوومەتی ناوەند، هەندێك بە ئاشكرا پشتیوانیان كردووین و هەندێكیش ئامادەن پشتیوانی بكەن ئەگەر رێككەوتن لە نێوان هەولێر و بەغدا هەبێت، هەندێك لەو بڕوایەن كاتەكە گونجاو نییە.

فرانس 24: تەنانەت لە وڵاتانی ناوچەكەش، بۆ نموونە ئێران كە بڕیارە سەردانی بكەیت؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: كاتێك سەردانی ئێرانم كرد، باسی ئەو بابەتە دەكەم، بە تەواویش دەزانم بۆچوونی ئەوان چۆنە.

فرانس24: ئەی توركیا پشتیوانی سەربەخۆیی دەكات؟
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: توركیا ڕەتی نەكردووەتەوە و پشتیوانیشی دەرنەبڕیوە و پەیوەست نییە بە بابەتەكە.

فرانس24: كەی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی هەرێمی كوردستان دەكرێ، وەك دەزانین كێشە لەسەر ئەو پرسە هەیە.
سەرۆكی هەرێمی كوردستان: لەهەر كاتێك هەڵبژاردن ئەنجام بدەین، لەبارەی من هیچ بەرهەڵستییەك نییە، من ئامادەم بۆ هەڵبژاردن تەنانەت ئەگەر مانگێكی تریش ئەنجام بدرێت، حزبەكان رێك بكەون لەسەر هەڵبژاردن، من لاریم نییە. من پشتیوانی ئەنجامدانی هەڵبژاردن دەكەم، بەڵام هەڵبژاردنی سەرۆك پێویستە لەلایەن خەڵكەوە بێت، یان راپرسی بكرێ و گەل هەڵیبژێری كە دەیەوێ چۆن سەرۆك هەڵبژێرێت، لە پەرلەمان یان ڕاستەوخۆ. بۆ هەندێك حزب نییە دیاری بكەن كە چۆن سەرۆك هەڵدەبژێردرێت، گەل پێویستە ئەو بڕیارە بدات، لە پەرلەمان هەڵدەبژێردرێ یان بەشێوەیەكی ڕاستەوخۆ دەبێت.

وشە/ فرانس24، و: باز ئەحمەد.




AM:11:37:10/09/2016




ئه‌م بابه‌ته 3509 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

زیاتر ...