خالید رەنجدەر: مەلا كرێكار لە داعش نیگەرانە و بە دەوڵەتی كوردی گەشبینە
وشە/ سلێمانی- هۆشیار عەلی
خالید رەنجدەر رای دەگەیەنێ كە لە پێوەندییەكی تەلەفۆنیدا لەگەڵ مەلا كرێكاری برای داوای كردووە زانیاری لەبارەی هەوڵەكانی راگەیاندنی دەوڵەتی كوردی پێ بدات و دەڵێت "هەستم كرد كرێكار بە دەوڵەتی كوردستان خۆشحاڵ و گەشبینە".
خالید رەنجدەر برای مەلا كرێكار كەسایەتیی ناسراوی ئیسلامی و رابەری پێشووی گرووپی ئەنساروئیسلام كە ئێستە لە نەرویج لە گرتیگە دەژی، لە دیمانەیەكی "وشە"دا رای دەگەیەنێت كە مەلا كرێكار لە داعش نیگەرانە و پێی باش نییە گەنجانی كورد بچنە ناویان، بەڵكو لەگەڵ ئەوەدایە گەنجانی كورد خۆیان بە زانستی شەرعییەوە سەرقاڵ بكەن.
 
* بزووتنەوە ‌بۆچی تا ئێستە باسی مەلا كرێكار دەكات؟
باسكردنی مەلا كرێكار تا ئێستە لەلایەن بزووتنەوەی ئیسلامییەوە، پێم وایە بۆ ئەوەیانە بڵێن موڵكی بزووتنەوەیە، ئێستەیش هیوایان بە گەڕانەوەی هەیە بۆ ناو بزووتنەوە، بەڵام لایەنگرەكانی كرێكار تەنیا لەناو بزووتنەوەدا نین. دەیانەوێ ئەگەر ڕۆژێك لە رۆژان هاتنەوەی مەلا كرێكار بەشێوەیەكی ئازاد بۆ كوردستان رووی دا، بڵێن بزووتنەوەیش هەوڵیان داوە، باسكردنیان لە گەڕانەوەی مەلا كرێكار بۆ كوردستان لە حاڵی ئێستەدا رەنگە لە دڵسۆزییەوە بێت، بەڵام كاتەكەی گونجاو نییە.

* ئایا مەلا كرێكار هیچ پێوەندی بە ‌بزووتنەوەوە ‌ماوە؟
مەلا كرێكار وەك زۆرێك لە دڵسۆزەكانی بزووتنەوەی ئیسلامی هەوڵی دا بزووتنەوە بە یەكپارچەیی بمێنێتەوە، بەڵام لە ساڵی 2000ەوە كار لەكار ترازا و كەس نەیدەتوانی بەر بەپەل پەلبوونی بزووتنەوە بگرێت، بۆیە مەلا كرێكار لە دوای دەرچوونیەوە لە بزووتنەوە تا ئێستە هیچ پێوەندییەكی رێكخستنی و سیاسی لەگەڵ بزووتنەوەدا نییە، بەڵام سۆزی بۆ بزووتنەوە و بەتایبەت بۆ پێشمەرگە و كەسوكاری شەهیدانی بزووتنەوە و هەبووە و تا ئێستەیش هەیەتی.

* لە كاتی هەڵبژاردندا بزووتنەوەدا ‌هەندێك دروشم و وێنەی مەلا كرێكاری نیشان دا، هۆی ئەوە چی بوو؟
 كە مەلا كرێكار لەناو ریزەكانی بزووتنەوەی ئیسلامی چالاك بووە، ئێستە دەیانەوێ بە تیشكخستنەوە سەر كەسایەتییەكەی زیاتر ئەو كەسانەی ناو بزووتنەوە و دەرەوەی بزووتنەوە، بەتایبەتی كۆنەكان كە سۆزیان بۆ مەلا كرێكار هەیە، لە خۆی نزیك بكاتەوە یان لە هەڵبژاردنەكاندا دەنگەكانیان بدەن بە بزووتنەوە، بە دوور لە مەبەستی سیاسی و هەرچەندە هەندێك جار ئێمە لە لێدوانەكانی بزووتنەوەی ئیسلامی لەبارەی گەڕانەوەی مەلا كرێكار بۆ كوردستان نیگەران بووین، بەڵام ئەوان زیاتر لەلایەنەكانی تری ئیسلامیی كوردستان و بوێرانەتر باسیان كردووە. مەلا كرێكار لە ناوەڕاستی حەفتاكانەوە لەگەڵ بەشێك لە ئەندامانی ئێستەی سەركردایەتیی یەكگرتووی ئیسلامی كاری كردووە و لە كۆتایی هەشتاكانیشەوە لەگەڵ زۆرێك لە سەركردەكانی ئێستەی كۆمەڵی ئیسلامی پێكەوە لە ناو بزووتنەوەی ئیسلامیدا كاریان كردووە، بەڵام ئەوان هیچیان وەك پێویست بیریان لە مەلا كرێكار نەكردووەتەوە، رەنگە ئەوان بڵێن ئێمەی كەسوكاری مەلا كرێكار رێگەمان نەداون، بۆ ئەوە دەتوانم بڵێم ئەوان ئەگەر شتێكیان كردبێت وەك هەواڵ قسەیان كردووە نەك وەك هەڵوێست.

* لێدوانەكانی وەزیری دەرەوەی نەرویج چۆن هەڵدەسەنگێنی لە كاتی سەردانی بۆ بەغدا؟
  بەداخەوە حكوومەتی ئێستەی نەرویج كە دوو پارتی ڕاستڕەو پێكیان هێناوە، پێشتر كە ئۆپۆزیسیۆن بوون هەردووكیان تا سەر ئێسقان دژی مەلا كرێكار بوون و ڕەخنەیان لە حكوومەتی پارتی كرێكارانی پێش خۆیان ئەوەبوو كە لە ناردنەوەی مەلا كرێكار بۆ عێراق شكستیان هێناوە. ئەوان پێشتریش دەیانزانی كە ئەو دۆسیانەی بەناوی تیرۆرەوە بۆ مەلا كرێكاریان كردووەتەوە، هیچ بنەمایەكی راستیان نییە و نەتوانرا لەسەریان سزای بدەن.
ئێستە وەزیری دەرەوەی نەرویج كە سەر بە پارتی راستڕۆی نەرویجە، فشاری ناردنەوەی مەلا كرێكاری بە كەلەپچەكراوی دروست كردووە و هەر خۆیشی بۆ داپۆشینی شكستی ناردنەوەی مەلا كرێكار بۆ عێراق دەڵێ: ئێمە لە ناردنەوەیدا دەبێ پابەند بین بەو رێككەوتننامە ئەوروپایی و نێودەوڵەتییانەی مافی مرۆڤ كە مۆرمان كردووە، ناتوانین كەسێك بنێرینەوە بۆ وڵاتێك كە سزای لە سێدارەدانی تێدایە، بۆیە دەڵێم نەرویج كە پێشتر توانای ناردنەوەی مەلا كرێكاری نەبووە بۆ عێراق، ئێستەیش ناتوانێت، چونكە ئێستە فایلی مەلا كرێكار ئاڵۆزتر بووە و هەندێك لە دەسەڵاتدارانی بەغدا و كوردستانیش قەناعەتیان بەو تۆمەتانە نییە كە نەرویج بۆ مەلا كرێكاری دروست كردووە، ئامادە نین شان بدەنە بەر كێشەیەك كە ئەوان دەستیان لە دروستكردنیدا نەبووە.

* گەڕانەوەی مەلا كرێكار بۆ عێراق چ كاردانەوەیەك بە دوای خۆیدا دەهێنێت؟
 گەڕانەوەی مەلا كرێكار لە گرتیگەوە بۆ گرتیگە، بێگومان لەو عێراقە ئاڵۆز و ناسەقامگیرەدا دەبێتە تەنگژەیەكی تر، لە حاڵی ئێستەدا ئەمەریكا زۆر بەدوای ناردنەوەی مەلا كرێكارەوە نییە بۆ عێراق، چونكە ئەوكاتە پێویستی بوو كە دەیویست وەك ئەڵقەی نێوان سەدام حوسێن و قاعیدە بۆ لێدانی عێراق بەكاری بێنێت، بە پێچەوانەوە ئەگەر مەلا كرێكار بەشێوەیەكی ئازاد و بە ویستی خۆی بگەڕێتەوە كوردستان، دەبێتە هۆیەكی ئەرێنی بەتایبەتی لەمكاتە ناسكەی هەرێمی كوردستاندا.

* لەگەڵ نزیكبوونەوەی تەواوبوونی وادەی حوكمەكەی مەلا كرێكار، پێتان وایە ئازاد بكرێ؟
 ئێمە لەوبارەیەوە گەشبینین و بەپێی رێكارە یاساییەكانی نەرویج هەر كەسێك ماوەی حوكمەكەی تەواو بوو دەبێ ئازاد بكرێت، ئەو مافانەی بۆ بگەڕێندرێتەوە كە بەو سزادانە لێی سەندراوەتەوە، بەپێی ئەو یاسایانە دەبێ مەلا كرێكار لە كاتی خۆیدا ئازاد بكرێت، هیوادارین نەرویج بەو چاوەی جاران سەیری مەلا كرێكار نەكات و وڵاتان بۆ بەرژەوەندی خۆیان دنەیان نەدەن و ئەو مافی مرۆڤەی خۆیانی پێوە با دەدەن مەلا كرێكاریش بگرێتەوە، هەروەها هیوادارین مەلا كرێكاریش لای خۆیەوە بارودۆخەكە هێور بكاتەوە.

* مەلا كرێكار خۆی دەیەوێ لە ‌دوای ئازادبوونی لە ‌كوێ بژی، زانیاریتان هەیە؟
 ئەو هاووڵاتییەكی كوردە و دۆخێكی نالەبار وای كردووە لە كوردستان دوور بكەوێتەوە، بەڵام ئەو هەمیشە بیری لای میللەتەكەی بووە و كاریشی بۆ كردووە و وەك هەموو ئەو خەڵكە ئاوارانەش گەڕاوەتەوە بۆ كوردستان و ئەو ژیانە ژیاوە كە ئەوان هەیانبووە، زۆرجار لە رێگەی پارێزەرەكەیەوە بە نەرویجییەكانی گوتووە حەز دەكات بگەڕێتەوە وڵاتی خۆی.

* بیروبۆچوونی مەلا كرێكار لەبارەی تیرۆریستانی داعش چییە؟
 لەوەتەی داعش ناوچەكانی عەرەبی سونەی عێراقیان كۆنترۆڵ كردووە و روویان بەلای كوردستاندا وەرچەرخاندووە، ئێمە سەردانی مەلا كرێكارمان نەكردووە، بەڵام ئەو تا رادەیەك لە رێگەی تەلەڤزیۆن و رادیۆ و ڕۆژنامەوە ئاگاداری گۆڕانكارییەكانە، لەو ماوانەدا كە دەنگۆی چوونی گەنجانی كوردستان بۆ سووریا هەبوو، ئەو رای وابوو كە نەچن و لەبری ئەوە خۆیان خەریكی وەرگرتنی زانستی شەرعی بكەن، بەدڵنیاییەوە ئەویش لەو بارودۆخەی ئێستە نیگەرانە واتە لە داعش. جارێك بە تەلەفۆن بۆ ماوەیەكی كورت پێكەوە قسەمان كرد، دەیویست زانیاری زیاتری لەبارەی راگەیاندنی دەوڵەتی كوردی دەست بكەوێت و هەستم كرد دەیەوێ هەڵوێستی خۆی دیاری بكات و گەشبین بوو بە دەوڵەتی كوردی و بە هەنگاوێكی باشی دەزانێت.



AM:12:00:04/09/2014




ئه‌م بابه‌ته 10152 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

زیاتر ...