ئەگەرچی پێشتر هیچ كەس بە بوونی كورد وەك هاووڵاتی لە سووریا رازی نەبوو، بەڵام بەهۆی گۆڕانی هەلومەرجەكە، ئێستە هەموویان باس لە كورد وەك بەشێك لە سووریا دەكەن و دەڵێن هاووڵاتیی ئەو وڵاتەن.
لەمبارەیەوە پرۆفسۆری جێگیر لە زانكۆی لۆریەی كەنەدا عەبدولڕەحمان مەولوود، گوتارێكی لە ژێر ناوی " توركیا ڕازییە بەبوونی كورد لە سووریا وەك هاووڵاتی، بەڵام دژی ناوچەی كوردییە، جیاوازی چییە؟" .
عەبدولڕەحمان مەولوود دەڵێت: پرسی كورد لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا تەنیا پرسی زمان و كولتوور نییە، بەڵكو پرسی ناسنامە، دەستوور و دابەشكردنی دەسەڵاتە.
ئەوەشی گوتووە، لەم چوارچێوەیەدا جیاوازییەكی گرنگ هەیە لە نێوان ئەوەی دەوڵەتێك بڵێت "كورد هەن" وەك هاووڵاتی، لەگەڵ ئەوەی ددان بە "ناوچەیەكی كوردی" یان هەرێمێكی كورد بنێت، زۆر جیاوازە. "یەكەم، بوونی كورد وەك تاكەكەس قبووڵ دەكات، دووەم، بوونی كورد وەك پێكهاتەیەكی سیاسی و جیۆگرافی ناناسێت."
عەبدولڕەحمان مەولوود دەڵێت: لە عێراق و ئێران، بەشێوەیەكی جیاواز ددان بە بوونی ناوچەی كوردنشین دادەنرێت. لە عێراقدا هەرێمی كوردستان بە شێوەیەكی فیدراڵی لە دەستووردا ناسراوە. لە ئێرانیشدا هەرچەندە سیستمی فیدراڵی نییە، بەڵام بەشێك لە ناوچە كوردنشینەكان وەك بەشێك لە پێكهاتەی نیشتمانی ناسراون.
باسی لەوەش كردووە، لە توركیا و سووریا، ناسیۆنالستی توركی و دەسەڵاتی بەعسی عەرەبی نەك هەر مێژوویەكی درێژیان هەیە لە نكوڵیكردن لە "ناوچەی كوردی"، بەڵكو هەرچی لە دەستیان هاتبێت كردوویانە بۆ تێكدانی ناوچە كوردنشینەكان.
بەبڕوای نووسەر، ئەم نكوڵیكردنە هەڵوێستێكی سیاسی و ستراتیجییە كە كاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ماف و داهاتووی كورد هەیە. ئەگەر دەوڵەتێك بڵێت "كورد وەك تاكەكەس یان هاوڵاتی هەن"، بەڵام ددان بە ناوچەیەكی كوردنشین نەنێت، ئەوا مافی خۆبەڕێوەبەری ناوچەیی لاواز دەبێت، داواكاریی فیدراڵی یان هەرجۆرێك لە لامەركەزییەت لە دەستوور ڕەت دەكاتەوە، زمانی كوردی ناتوانێ وەك زمانی فەرمی ناوچەیی بناسرێت، كورد وەك "كەمینە" دەبینرێت، نەك وەك "پێكهاتەیەكی هاوبەش لە دەوڵەت".
نووسەر نموونەیەك دێنێتەوە، ئەمە وەك ئەوە وایە قوتابخانەیەك بڵێت قوتابیی كورد هەن و ژمارەیان بێ هەژمارە، بەڵام ڕێ نەدات وانەی كوردی هەبێت یان زمانی كوردی بخوێنرێت. لەو حاڵەتەدا تاكەكەس قبووڵكراوە، بەڵام كۆمەڵگە قبووڵ نەكراوە.
نووسەر بڕوای وایە، توركیا بوونی ناوچەی كوردی بەردەوام بە مەترسی دەبینێت لەسەر خۆی. ستراتیجیی ئەنكەرە لەبارەی سووریا بریتییە لە رەتكردنەوەی هەر جۆرە ددانپێدانانێكی فەرمی بە ناوچەیەكی كوردی لەو وڵاتەدا، ئەمەشی كرد تا بەكارهێنانی فشاری سیاسی و سەربازی بەكار هێنا بۆ گۆڕینی هێزەكان لە باكوری سووریا، پشتیوانی لە هەڵوێستێكی ناوەندی دەكات تا دەوڵەت ناوەندی بێت و هیچ ناناوەندییەك نەیەتە ئارا.
نووسەر دەڵێت: ئەگەر ناوچەیەكی كوردنشین بەفەرمی نەناسێنرێت، ئەوا هاوبەشی ڕاستەقینە دروست نابێت و دەوڵەتێك كە لەسەر نكوڵیكردن لە پێكهاتەكانی و ترس بنیات بنرێت، بناغەیەكی لاوازی دەبێت.
پرسی "بوونی كورد بەبێ ناوچەی كوردی" بابەتێكی تەنیا زمانەوانی نییە، ئەمە بنەمایەكی سیاسییە بۆ ئەوەی كێ دەسەڵاتی هەبێت، چۆن دابەش بكرێت، كێ وەك هاوبەشی ڕاستەقینەی دەوڵەت بناسرێت".
نووسەر لە كۆتایی گوتارەكەیدا دەڵێت: ڕۆڵی توركیا لە ڕەتكردنەوەی ددانپێدانان بە ناوچەیەكی كوردی لە سووریا، ڕۆڵێكی دوژمنكارانەیە و ڕێگریكردنە لە چارەسەری دادپەروەرانەی پرسی كورد و بنیاتنانی دەوڵەتێكی فرەناسنامەیی لە سووریا. بەم كارەشی توركیا دوژمنایەتی هەموو كوردی دنیای بەدەست هێناوە.
ئەگەر چارەسەرییەكی درێژخایەن بۆ سووریا بخوازرێت، پێویستە نكوڵیكردن لە ناسنامە و ناوچە بگۆڕێت بە ددانپێدانان، هاوبەشی و متمانەسازی. تەنیا بەو ڕێگەیە دەكرێت دەوڵەتێك دروست بكرێت كە هەمووان خۆیان تێدا ببینن.