رەنگە مارك ساڤایا، كە بە رەگەز كلدانییەكی عێراقییە، یەكەم نێردراوی تایبەتی ئەمەریكا بۆ عێراق نەبێت، بەڵام پێ دەچێت مەترسیدارترینیان بێت، چونكە دانانی هاوكاتە لەگەڵ لاوازبوونی پێوەندییەكانی ئەمەریكا و عێراق و بەهێزبوونی پێوەندییەكانی عێراق و ئێران لە ساڵانی داویی، لەوكاتەی ئەو دوو وڵاتە جیا لەوەی بەرژەوەندیی خۆیان لە عێراق هەیە، ركابەری یەكترن و هەوڵ دەدەن دەست لە كاروباری عێراق وەربدەن، بۆیە هاتنی ساڤایا لەو ساتەدا سەرئێشە و نیگەرانی بۆ شیعەی نزیك لە ئێران دروست كردووە.
مارك ساڤایا نێردراوی تایبەتی ئەمەریكا لە دوایین تویتی بەر لە هاتنی بۆ بەغدا دووپاتی كردەوە كە عێراق لە نێوان داماڵینی چەكی میلیشیاكان و گەڕانەوە بۆ ناو بازنەی ئاڵۆزی لەبەردەم دووڕیاندای، ئەو لە پۆستێك لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی ئێكس نووسیویەتی، دنیا وەك دەوڵەتێكی بە توانا بۆ بینینی رۆڵێكی گەورەتر و كاریگەرتر لە ناوچەكە سەیری عێراق دەكات، بەو مەرجەی پرسی چەكی دەرەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت بە تەواوەتی بێتە چارەسەركردن، جیا لە پاراستنی شكۆی دامەزراوە فەرمییەكان. دووپاتی كردەوە كە هیچ ئابوورییەك توانای گەشەكردنی نییە و هیچ كۆمپانیایەكی نێودەوڵەتی لە ژینگەیەك سەركەوتوو نابێت كە تیایدا سیاسەت ئاوێتە و تێكهەڵكێشی دەسەڵاتێكی نافەرمی ببێت.
ساڤایا ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، ئێستە عێراق هەلێكی مێژوویی بۆ هەڵكەوتووە بۆ داخستنی ئەو دۆسیە و بەهێزكردنی وێنەی وەك دەوڵەتێكی بنیاتنراو لەسەر سەروەریی یاسا، نەك لەسەر دەسەڵاتی چەك، چەسپاندنی جیاكردنەوەی دەسەڵاتەكان و رێزگرتن لە چوارچێوە دەستوورییەكان و رێگریكردن لە دەستوەردانی دەبنە بەربەست بۆ پرۆسەی بڕیاردانی سیاسی و لاوازكردنی سەربەخۆیی دەوڵەت بە هەمان ئاست گرنگن، چونكە ئەوكات دەوڵەتی بەهێز بنیات دەنرێت كاتێك دەسەڵاتەكانی جێبەجێكردن و یاسادانان و دادوەری لە چوارچێوەی سنوورە دیاریكراوەكانیان كار دەكەن و بە میكانیزمی روونی یاسایی لێپرسینەوە دەكەن، نەك لە رێگەی ناوەندی گوشار و دەسەڵاتەوە.
ساڤایا ئاماژەی كرد، ئێستە عێراق لە دووڕیانێكی یەكلاكەرەوە وەستاوە، بەرەو دامەزراوە سەربەخۆكان و خاوەن توانا بۆ جێبەجێكردنی یاسا و راكێشانی وەبەرهێنان هەنگاو دەنێت یان بۆ ناو گێژەڵووكی ئاڵۆزی دەگەڕێتەوە كە بارگرانیی خستووەتە سەر شانی هەمووان، ئەوەی ئێستە پێستیمان پێیەتی پاڵپشتیكردنی كاروانی ئەو وڵاتە و رێزگرتن لە دەستوور و بەهێزكردنی جیاكردنەوەی دەسەڵاتەكان و پابەندییەكی چەسپاو و جموجۆڵێكی رژدە بە دوورخستنەوەی چەك لە سیاسەت، ئەوەیە رێگەی بنیاتنانی عێراقێكی بەهێز كە جێگەی رێزی دنیا بێت.
هاوكات فوئاد حوسێن وەزیری دەرەوەی عێراق لە دیدارێكی رۆژنامەوانی گوتی، واشنتن بە بەغدای راگەیاندووە كە مامەڵە لەگەڵ گرووپە چەكدارەكان ناكات كە سزاكانی دەیانگرێتەوە، وەك ئاماژەیەك بۆ ئەو میلیشیا شیعانەی لە هەڵبژاردن دەنگیان هێناوە، جیا لەوە ناوی چەند كەسایەتی و بانك و لایەنیشی هێناوە.
روونی كردەوە، ئەمەریكییەكان بە راشكاوی و بەپێی یاساكانی ئەو وڵاتە رای دەگەیەنن كە ناتوانن مامەڵە لەگەڵ هیچ لایەنێك بكەن كە چەكی بەدەستەوە بێت، بۆیە ئەوان ئاماژەیەكی پێشوەخت بەو ئاراستە رەوانە دەكەن، هەمووان دەزانن كە دەبێت بەرژەوەندیی عێراق و بەرژەوەندیی گرووپ و حزبەكان جیا بكرێتەوە، جیا لەوە دەبێت رەچاوی سروشتی سیاسیەتی ئەمەریكا و ئەو قورساییە بكرێت كە لە ناوچەكە و دنیا هەیەتی.
د. یاسین بەكری مامۆستای زانستە سیاسییەكان دەڵێت، ناكرێ خوێندنەوە بۆ ئەركی مارك ساڤایا نێردەی تایبەتی ئەمەریكا بۆ عێراق دوور لەو دۆخەی ئێستە ناوچەكە پێیدا تێپەڕ دەبێت، بۆیە شتێكی هەڵەیە ئەرك و رۆڵی ئەو بە هەند وەرنەگیرێت و بە شێوەی ناماقووڵ وەسف بكرێت، بۆیە ژینگەی ستراتیجیی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە گۆڕانكاری لە هاوسەنگیی هێزی بەخۆیەوە بینی، دەبێتە باكراوەندی ئەو دۆخەی عێراق تێی كەوتووە و ئەو داواكاریانەش كە ترەمپ داوای دەكات.
ئەو مامۆستایەی زانكۆ پێی وایە پێویستە ساڤایا بە رژدی حسێبی بۆ بكرێت، نەك بەهۆی سیفات و تێگەیشتنی بۆ عێراق، یان وەك خۆی كە هەیە و هەندێك هێزی سیاسی وا وەسفی دەكەن، بەڵكو دەبێت بابەتەكە وەك گۆڕانكاریی ستراتیجیی ژینگەكە وەربگیرێت و ئەو ترەمپی لە پشتە كە هەموو رۆژێك بە شێوەیەك سوپرایز بۆ دنیا دەكات، بۆیە بە هەند وەرنەگرتنی ئەركی ساڤایا هیچی لێ شین نابێت، بەتایبەتی كەسانێك گفتوگۆ لەسەر ئەرك و باكڕاوەند و توانای ئەو بێ رەچاوكردنی ژینگەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكەن، كە هاوسەنگیی هێزی تیادا گۆڕاوە و ئەو گۆڕانەش ئەمەریكا وەك هەلێك خوێندنەوەی بۆ دەكات كە قەرەبوو ناكرێتەوە، بۆیە دەبێت لەو گۆشەنیگایەوە سەیری ئەركی نێردراوەكەی ترەمپ بكرێت.