ئیرینا تسوكەرمان پارێزەر لە بواری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمەریكا و شرۆڤەكاری بواری جیۆپۆلەتیك، سەرۆكی كۆمپانیای سكاراب ریسینگ و ئەندامی ئەنجوومەنی كارگێڕی ناوەندی واشنتن ئاوتسایدەر بۆ جەنگی زانیاری، بابەتێكی لە پێگەی"
تایمز لیدەر" بە ناونیشانی "بۆچی یاسای پاراستنی كورد پێویستییەكی ستراتیجییە " نووسیوە، تێیدا باس لەوە دەكات، كشانەوەی ئەمەریكا شێوازێكی سنوورداری هەیە، بە ئاڵۆزی دەست پێ دەكات و پاشان گەشبینی بە ئامادەكارییە لۆكالییەكان هەیە، بە كشانەوەیەكی لەناكاو كۆتایی دێت، كاتێك ژێرخانێكی سیاسی لەرزۆك دادەڕمێ و دەكەوێتە ژێر فشارەوە، ئەمە لە سەرەتاوە ڕوو دەدات، ئێستەیش سووریا لە مەترسیدارترین قۆناغی ئەو پرۆسەیەدایە، بۆیە پێشنیازكردنی یاسای پاراستنی كورد كە هەریەك لە سیناتۆران لیندسی گراهام و ریچارد بلومنتال پێشكەشیان كردووە، ئەوەی خستەڕوو كە دوا پێشهاتەكان لە سووریا هەڕەشە لە بەرژەوەندییەكانی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمەریكا دەكەن.
ئەو پڕۆژەیاسایە بە تەواوی دركی بەوە كردووە، سووریا دەچێتە قۆناغێك كە جێگیری بەخۆیەوە نابینێت و مەترسیدارترە لە جەنگی كراوە، چونكە بەستەڵەكی سیاسی و توندڕۆی ئایدۆلۆجی و فرەوانبوونی دەسەڵاتی میلیشیاكان لە ژێر سێبەری دەسەڵاتی دەوڵەت، بەتەواوی ڕوو لە زیادبوون دەكەن.
لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، هاوسەنگی و جێگیری تەناهی لە باكوری ڕۆژهەڵاتی سووریا لە دوای شكستی تیرۆریستانی داعش ڕوون بوو و شیاوی پێوانە و بەراوردكردن بوو، بەڵام لەمدواییە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی كورد، ڕووبەڕووی فشاری زۆر هەر لە گەمارۆدان و داخستنی ڕێگەكان و توندوتیژی و هەڵمەتی ڕاگواستنی زۆرەملێ و بچووككردنەوەی دەسەڵاتی مەدەنی، ئەو ڕێوشوێنانە بووە هۆی پەككەوتنی گەیشتنی هاوكاری مرۆیی و لاوازكردنی توانای هێزەكانی تەناهی ئەو ناوچەیە، ناچاركردنی هێزەكانی كورد بە توانا سەربازییەكانیان، لەبری ئەوەی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر بەكاری بهێنن، بۆ بەرگریكردن لەخۆیان سووی لێ ببینن، ئامانج تەنیا هەراسانكردنی كورد بوو، چونكە دەركەوتنی سەربەخۆیی كورد و ئارامیی ئاسایشی ناوچەكە تا ئێستە مەرجدارن و ئەگەری پاشەكشەیان هەیە، چونكە هیچ گەرەنتییەكی یاساییان نییە.
ئەو فشارە زۆرانە هاوكات بوو لەگەڵ گۆڕانی لەناكاوی دیپلۆماسیی ئەمەریكی كە ڕوو لە بەهێزكردنی پشتیوانی سیاسیی عێراق بۆ حكوومەتی دیمەشق دەكات، بێ ئەوەی گەرەنتی دەستووری پێشوەختە بۆ مافەكانی كورد و پێكهاتەكانی كورد دەستەبەر بكات، واشنتن بەشێوەیەكی خێرا و زێدەڕۆییانە كاری لەسەر گێڕانەوەی هێزی حكوومەتی ناوەندی كرد، وەك مەرجێكی سەرەكی بۆ گێڕانەوەی ئارامی بۆ وڵاتەكە و ویستی دوای سەپاندنی دەسەڵاتی ناوەند بەسەر تەواوی ناوچەكە گفتوگۆ و دانوستاندن لەسەر ماف و تێكەڵبوونەوەی سیاسیی پێكهاتەكان لەگەڵ حكوومەتی دیمەشق بهێنێتەی. بەڵام ئەو ڕێبازە بە تەواوی ڕوون بووەوە كە دەبێتە هۆی تێكدانی ئاسایشی سووریا، لەبری پاراستن و بەهێزكردنی ئاسایشی وڵاتەكە، گەڕانەوەی دەسەڵاتی ناوەند بێ دەستەبەر و گەرەنتیكردنی مافی پێكهاتەكان، شەرعییەتی نییە و بگرە سەرنج دەخاتە سەر بەهێزكردنەوەی دەسەڵاتی ناوەندی بە زەبری هێز هەوڵ دەدرێ پێكهاتەكان ڕازی بكرێن.
ئەو جۆرە بیركردنەوەیە كە تۆم باراك پێڕەوی دەكات لە مامەڵەكردن لەگەڵ سووریا، كۆنگرێسمانان و سیناتۆرانی ئەمەریكا لێی نیگەرانن، چونكە پێشینە بە فراوانكردنی دەسەڵاتی ناوەند دەدات لەسەر حیسابی مافی پێكهاتەكان، چاوەڕوان دەكرا ئەو ڕێبازە كە دواتر پێكهاتەكان تێكەڵبوونەوە قبووڵ بكەن ڕوو بدات، بەڵام ئەمە بۆ كورد شتێكی ترە، چونكە گەمارۆ دووبارەكان و دەستدرێژیییەكان و بەڵێنەكان ناتوانێ تێكەڵبوونەوە لەگەڵ دیمەشق دروست بكات بەبێ گەرەنتی و دەستەبەری یاسایی، چونكە بێ یاسا ئەمە جۆرێكە لە ملكەچبوون و ئەمانیش ئەمە قبووڵ ناكەن.
جیا لەوە ئەو ڕێبازە بە حكوومەتێكی وەك سووریا نایەتەدی، چونكە حكوومەتی ئێستە لە ژێر دەستی ئەحمەد شەرع نییە بە تەواوەتی، بەڵكو پشت بە پشتیوانی توركیا دەبەستێت، چونكە هێزەكان سەربە توركیان و هێزێكی نیشتمانیی یەكگرتوو لە سووریا بوونی نییە، بەڵكو ژمارەیەك گرووپی چەكدارین كە لەسەر شێوازی هێزی بەرگریی حكوومەت ڕێكخراون، بەڵام ئەو ڕێككارییە نەبووەتە هۆی نەهێشتنی پێناسەی میلیشیاكان و نەهێشتنی پلەبەندی میلیشیاكان لە ڕیزی سوپا و وەرگرتنی شێوەیەكی فەرمی.
دیارترین گرووپە چەكدارەكان كە چوارچێوەی سوپای سووریان، بریتین لە فیرقەی سوڵتان سلێمان شا كە گرووپێكی میلیشیایی خاوەن پلەبەندی و دەسەڵاتی خۆیان و فەرماندەی خۆیان هەیە، شێوازی تایبەت بە خۆیان بۆ جێبەجێكردنی فەرمانەكان بەكار دەهێنن، هەروەها فیرقەی حەمزە بەهەمانشێوەی ئەوان، هەروەها فیرقەی سوڵتان موراد و بەرەی شام گرووپی تری جیان كە هەریەكەیان بە پەیكەری سەربازی پێشووی خۆیانەوە و بێ هیچ ڕێوشوێنێكی سوپایەكی نیشتمانی، بەشێوەیەكی میلیشیایی و چەتەگەرییانە كار دەكەن.
لەگەڵ ئەوانەیشدا بەرەی نیشتمانی بۆ ڕزگاربوون، فەیلەقی شام، ئەحڕار شام، جەیشی نەسر، جەیشی ئەحڕار، سقور شا، سوپای ئەدلبی ئازاد، هەریەكەیان ئایدلۆجیایەكی تایبەت بەخۆیان هەیە و بەشێك پشتیوانی حوكمی یەك نەتەوەیی و ناوەندی دەكەن و بەهیچ شێوەیەك باوەڕیان بە بەیەكەوەژیان و تێكەڵبوونەوە نییە.
ئەو هەمەڕەنگییە لە ئایدلۆجیا و بیركردنەوە جیاوازە، ژینگەیەكی تەواو مەترسیداری دروست كردووە، ئەمە لە كاتێكدایە چەكدارانی داعشیش هێشتا هەن و بوونیان ماوە، هەریەك لەو گرووپانەیش لە نێوان خۆیان ململانێ و كێبەركێ لە نێوانیان بوونی هەیە.
پاڵەپەستۆ خستنەسەر داعش و لەناوبردنی پاشماوەكانی لەلایەن ترەمپ و حكوومەتەكەی، هەڵەیەكی ستراتیجییە، چونكە بەمشێوەیە چەندان گرووپی توندڕۆی تر كە دەسەڵاتی فرەوانیان بەدستەوەیە ئازاد دەكات لە كوشتوبڕی و مامەڵەی دڕندانە لەگەڵ مرۆڤ، تا ئێستەیش ئەو گرووپانە بوونیان هەیە و بیر و ئایدلۆجیای توندڕۆیشیان هاشێوەی داعشە و كەناڵی بەزۆر بە سەربازكردنیان هەیە و دنەی قووڵكردنەوەی ڕق دەدەن، ڕیشەكێشكردنی داعش لە ڕێگەی بۆردمانی ئاسمانییەوە، ئەو كێشەیە چارەسەر ناكات، هێزی ئاسمانی ناتوانێ هێزێكی باوەڕدار بە ئایدلۆجیا لەناو ببات و دووبارە شەرعییەتی سیاسی بنیات بنێتەوە. هەموو ئەوانە هۆكارن تا شەپۆلێكی تری توندڕۆكان لە سووریا سەرهەڵبدەنەوە لە ژێر ناوی تر، بۆیە تێپەڕاندنی یاسای پاراستنی كورد و دەركردنی وەك یاسایەك، پێویستییەكی ستراتیجی و گرنگە تا كوردەكان بە پارێزراوی بهێڵرێنەوە، چونكە ئەوان ئازاد و دیموكراتانە دەژین و هیچ مەترسیی توندڕۆیی و ئایدلۆجیای ئاینییان لێ ناكرێت.