لەگەڵ هاتنی هەزاران گیراوی داعش لە سووریاوە بۆ عێراق، لەلایەن بەغداوە ئەم هەنگاوە بێ پلانێكی تۆكمە بەڕێوە دەچێت، واقیعی دۆخەكە پێچەوانەی ئەو لێدوانانەن كە پێشتر لەلایەن حكوومەتەوە دەكران، كە گرتووخانەی پێویست بە زیقاڕ و نەینەوا و بابل و میسان بوونی هەیە، سەرچاوەكان نایشارنەوە ئەو ژمارە زۆرەی گیراو بارگرانی لەسەر گرتووخانەكان دروست دەكات، چونكە وەرگرتنی گیراوانی داعش بێ هەڵسەنگاندنی دۆخی گرتووخانەكانی عێراق و گەیشتنە ئەو دەرئەنجامە بووە، كە توانای لەخۆگرتنی ئەو ژمارە زۆرەی گیراوی هەیە، میكانیزمی دابەشكردنیان بەسەر شوێنە جیاجیاكان چۆنە، بێ هیچ پلانێكی پێشوەختە وەرگیراون و خراونەتە گرتووخانەكانەوە.
لەگەڵ ڕازیبوونی حكوومەتی عێراق بە وەرگرتنی گیراوانی داعش لە سووریا و بەندكردنیان لە عێراق، پرسیاری زۆر لەبارەی چۆنیەتیی ئەنجامدانی ئەو پرۆسەیە دەكرێت، موجاهید سومێدع توێژەری كاروباری تەناهی عێراق لە لێدوانێكی بۆ ڕۆژنامەی "
العالم الجدید" ئاشكرای كرد، هەنگاوی گواستنەوەی گیراوانی داعش بۆ عێراق سەركەوتنێكی گەورەی هێزەكانی تەناهی عێراقە، ئەگەر بە ڕێگەیەكی ڕاست ئەنجام درێت، پێویستە گیراوەكان لە هەموو كەسێك داببڕێن و بخرێنە ژووری تایبەتەوە، هەموو جۆرە قسەكردنێكیان لەگەڵ یەكتر لێ قەدەغە بكرێت. بۆ ئەوەی بەیەكەوە پلان دانەنێن و لە یەكتر نزیك نەبنەوە.
سومێدعی هۆشداریی دا، خراپیی بەڕێوەبردنی ئەو دۆسیەیە و نەتوانینی وەڵامدانەوەی خێرا بۆ دانانی سەركردە گیراوەكانی داعش لە ژووری تایبەت و گرتووخانەی تایبەت، یان شكست لە دەستەبەركردنی گرتووخانە تا ئەو گیراوانە لە هەموو كەسێك و پێوەندییەك داببڕێنێت، دەرئەنجامەكەی زۆر خراپ دەبێت. ئەگەری دروستبوونەوەی كردەی تیرۆریستان لە خۆكوژی و تەقینەوە ڕوو لە زیادبوونەوە دەكەن.
ڕاوێژكارانی تەناهیی عێراق نزیك لە حكوومەت دەڵێن، گیراوان دوای گواستنەوەیان دەخرێنە گرتووخانەی كرۆپەر لە بەغدا و ئەلحووت لە زیقاڕ و سووسە لە سلێمانی، بەهۆی ئەوەی دامەزراوەی چاكسازین و لە ژێر ڕێوشوێنی زۆر توندی تەناهیدان، بەڵام زانیاریی تر هەیە كە ئەو گیراوانە دەبرێنە گرتووخانەی تر لە پارێزگەی بابل و میسان و نەینەوا.
لەوبارەیەوە قاسم عیسا سەرۆكی لیژنەی تەناهی لە ئەنجوومەنی پارێزگای میسان گوتی، پارێزگای میسان ئامادەی وەرگرتنی گیراوانی داعشە، ئەگەر لەلایەن حكوومەتەوە ڕەوانە بكرێن و گرتووخانەكان توانای وەرگرتنی حەوت هەزار گیراویان هەیە، هاوكات بەڕێوەبردن و پاراستنی گرتووخانەكانیش لە دەسەڵاتی فیدراڵیدان و هێزەكانی حكوومەت كۆنترۆڵیان كردوون و لە ژێر دەسەڵاتی حكوومەتی خۆجێیدا نین.
جەواد دەهلەكی پسپۆری كاروباری ستراتیجی گوتی، بوونی هەزاران چەكداری داعش لە ناو گرتووخانەكانی عێراق، بارگرانییەكی گەورەی تەناهی و كۆمەڵایەتییە و هەستیارییەكی زۆریش دروست دەكات، بەڵام بە پلانی پێشوەختە كە دەوڵەت دایڕشتووە ئەم كارە ئەنجام دەدرێت، گیراوان بەسەر گرتووخانەی جیاجیا دابەش دەكرێن، بۆ ئەوەی لە یەك شوێن كۆ نەكرێنەوە و ئەگەری دروستكردنی ئاڵۆزیی تەناهی و بڕینی گرتووخانەكان كەم بكەنەوە. هاوكات گواستنەوەیشیان بە كاروان دەبێت نەك بە كۆمەڵ، بۆ ئەوەی فشاری زۆر لەسەر توانای وەرگرتنی گیراوان نەبێ و ڕێوشوێنی یاساییش بگیرێتەبەر و بە زوویی كارەكانیان تەواو بكرێت.
لەلایەكی ترەوە شارەزایان دەڵێن، گرتووخانەی حووت لە پارێزگای زیقار ئێستە نزیكەی 13 هەزار گیراوی لێیە، كە دۆسیەی تیرۆر و تاوانی گەورەیان لەسەرە و حوكمی پێنج ساڵ تا لەداردانیان لەسەرە، لە كاتێكدا گرتووخانەكە بۆ گرتنی نزیكەی پێنج هەزار كەس دروست كراوە، واتە بارگرانییەكی زۆری لەسەره و ڕۆیشتنی گیراوانی داعشیش بۆ ئەو گرتووخانەیە، هێندەی تر دۆخی گرتووخانەكە خراپ دەكات.
ماوە ماوە گرتووخانەكانی عێراق هەوڵی شكاندنی گرتووخانەكان و هەڵاتن دەدەن، لە هەندێ پارێزگای عێراقیش بە كردەیی گرتووخانە شكێنراون و حاڵەتی هەڵاتنی بەرچاو لە شارەكانی بەغدا و بەسرە و بابل تۆمار كراون، دواجاریش دوو گیراو لە گرتووخانەیەكی پارێزگای بابل گرتووخانەیان شكاند و هەڵاتن، هێزەكانی تەناهی تا ئێستە توانیویانە تەنیا یەكێكیان بگرنەوە و ئەوەی تریش تا ئێستە بە ئازادكراوی دەسووڕێتەوە.
بەهۆی نەبوونی ئەو توانایەیش عێراق داوای یارمەتی لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكات، لەوبارەوە فوئاد حوسێن وەزیری درەوە لەگەڵ كایا كالاس نوێنەری باڵای كاروباری دەرەوە و سیاسەتی تەناهی یەكێتیی ئەوروپا، گفتوگۆی كرد و گوتی، بارگرانیی تەناهی و دارایی ئەو دۆسیەیە زۆرە و ناكرێ عێراق بە تەنیا بیگرێتە ئەستۆ، ئەوە بەرپرسیایەتییە لەسەر شانی تەواوی وڵاتان.
هاوكات محەمەد شیاع سوودانی لە میانەی گفتوگۆیەكی تەلەفۆنی لەگەڵ ئیمانوێل ماكرۆنی سەرۆكی فڕەنسا داوای لە وڵاتانی ئەوروپا كرد، ئەو گیراوانەی ڕەگەزنامەی وڵاتانی ئەوروپایان هەیە، لەلایەن وڵاتەكانیان وەربگیرێنەوە و بخرێنە گرتووخانەی خودی ئەو وڵاتانەوە.
حەسەن ئەبو هەنییە هۆشداریی بە حكوومەت دا و دووپاتی كردەوە، دانانی سەركردە توندڕۆكانی داعش لە ناو گرتووخانەی ئاسایی، مەترسییەكی یەكجار گەورەیە و دەبێتە هۆی ئەوەی كە قوتابخانەیەك بۆ تیرۆریستان دروست بكەی، تا بیری توندڕۆیی لە مێشكی گیراوانی تر بچێن و بەكاریان بهێنن، بۆیە پێویستە گرتووخانەی تایبەت و جیاواز بۆ ئەو گیراوانەی داعش كە لە سووریاوە دەهێنرێنە عێراق دروست بكرێت، كە لە ناوچەی دوورەدەست و بە گرتنەبەری ڕێوشوێنی تەناهی زۆر توند و دوور لە گرتووخانە ئاساییەكان بگیرێن.