ئاماژەكان لە بەغدا دووپات لەوە دەكەنەوە كە بازنەی دەسەڵاتی دەوری دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمەریكا، بە ڕاگەیاندنی داماڵینی ڕووكەشی چەك لە دەستی میلیشیاكان ڕازی نابن، بەڵكو واشنتن خواست و ئارەزووی ئەوەی هەیە بە كردەیی هەنگاو بەرەو هەڵوەشانەوەی حەشدی شەعبی بەشێوەیەكی ڕیشەیی بهاوێژرێ و سەرچاوەیی دارایی و دەسكەوتنی دراوی قورسیش لە عێراقەوە بۆ ئێران وشك بكات.
بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی دەست ڕۆژنامەی "
مەدا" كەوتووە، ستراتیجی ترەمپ بۆ عێراق ئاشكرا ناكرێ و نێردەی تایبەتی خۆی تۆم باراك بە وردی جێبەجێ دەكات و تەنیا لایەنی سەربازی و چەكداماڵینی میلیشیاكانیش لەخۆ ناگرێت، بەڵكو وشككردنی دەمارە داراییەكان و شادەمارەكانی پشتیوانی ئابووری ئێران لە عێراقەوە ئامانجێكی تری سەرەكی ئەمەریكایە.
لە ناوخۆ عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی نوێ لە ناو كێڵگەیەكی پڕ لە مینی سیاسیدایە و لە ناو دوو هێزی دژ بەیەكی ئایدیۆلۆجی و بەرژەوەندی وەستاوەتەوە، ئەمەریكا لەلایەكەوە و سەرۆكی ڕەوتی سەدر لەلایەكی تر، كە ئامانجی سەرەكییان كۆكردنەوەی چەكە لە دەستی دەوڵەت و لێدانی گورزی كوشندەیە لە گەندەڵكاران.
هەڵمەتی داماڵینی چەك لەو پێنج گرووپە میلیشیایەی لە ناو لیستی تیرۆری ئەمەریكادان بە كردەیی دەستی پێ كردووە، بەڵام گەرەنتی تەواو نییە كە كۆتایی بە مەرجەكانی ئەمەریكا بۆ سەر پۆستە وەزارییە بەتاڵەكانی ناو حكوومەتی زەیدی بهێنێت، زانیارییەكانی سەركردەیەكی چوارچێوەی هاوئاهەنگی مەترسی ڕاستەقینە دەردەخەن و دووپات لەوە دەكاتەوە، ترەمپ تەنیا بە داماڵینی ڕووكەشی چەك لە گرووپە میلیشیاكان ناوەستێت، بەڵكو جووڵە دەكات بۆ هەڵوەشانەوەی تەواوەتی حەشدی شەعبی وەك بەشێك لە ململانێیەكی فرەلایەن لەگەڵ ئێران لەو دۆسیەیە دەڕوانێت.
بەرپرسانی شیعه دووپات لەوە دەكەنەوە، تۆم باراك كە لە شوبات/فێبرایەری ڕابردوو بەشێوەیەكی نافەرمی دۆسیەی عێراقی پێ سپێردراوە و دەستی بە جێبەجێكردنی پلان و ستراتیجی ئەمەریكا لە عێراق كردووە.
لە بەرانبەردا ئەبو میساق مەساری ئەندامی ڕێكخراوی بەدر، ڕەتی كردەوە كە هیچ خوێندنەوەیەكی نهێنی ئەمەریكی هەبێ و دەڵێ، هاتنی جەنەراڵ دەیڤد پترایۆس كە هەڵگری پەیامی ناوەندگیری بوو پێش جەژن، گوشارە توندەكانی ترەمپی كەم كردووەتەوە و هیچ مەرجێكی بە دەستەی حەشدی شەعبی ڕانەگەیاندووە، هێزەكانی شیعە قبووڵی هەڵوەشاندنەوەی حەشدی شەعبی ناكەن، بەرهەڵستی و دەجەنگین لە پێناوی مانەوەی حەشد.
بەگوێرەی زانیارییەكان بەغدا داوای لە واشنتن كردبوو ماوەی سێ مانگ مۆڵەتی پێ بدات بۆ سڕكردنی چالاكی گرووپەكان، بەڵام واشنتن ئەمەی ڕەت كردووەتەوە و بە توندیش دژی یەكلاكردنەوەی هەر پۆستێكی وەزاری حكوومەتی زەیدییە بۆ ئەو حزبانەی گرووپی چەكداریان هەیە، تەنانەت ئەگەر بە فەرمیش ڕادەستكردنی چەكەكانیان ڕابگەیەنن. ئەمەیش لە كاتێكدایە گرووپی سەرایای سەلام دەستیان بە ڕادەستكردنی چەك كردووە و چاوەڕوان دەكرێ عەسائیبی ئەهلی حەقیش دوای ئەوان بێن.
محەمەد نەعناع ئەكادیمست و توێژەری سیاسی دەڵێ، سێ خاڵ هەن كە تۆم باراك دەیەوێ كاریان لەسەر بكات، بەگوێرەی تیمی پسپۆران واشنتن بە گۆڕەپانی تەنگژە و ململانێكان لە عێراق دەڕوانێت و بە پێویستی دەزانێت كە بە پەلە دەستوەردانی نەرمی تێدا بكات، بەوهۆیەوە تۆم باراكی وەك نێردەی تایبەتی بۆ عێراق دیاریی كردووە لەبری ئەوەی باڵوێزێكی ئاسایی لە بەغدا دابنێت.
لە بەرانبەردا خوێندنەوەیەكی تر هەیە كە حكوومەتی ئەمەریكا دەیەوێ هەژموونی گرووپە چەكدارەكان لە دەركردنی بڕیاری عێراق كەم بكاتەوە، ئەمەیش لە ڕێگەی كەسایەتییەك كە توانای بەڕێوەبردنی لێكگەیشتنەكان و گوشارەكانی هەبێت و سوود لە ئاڵنگارییە ئابوورییەكان كە عێراق ڕووبەڕووی دەبێتەوە وەربگرێت، گۆڕانكارییە خێراكانی سووریا و لبنان و ئێرانیش بخاتە خزمەتی ئەجێندای خۆیەوە.
ڕوانینی سێیەم ئەوەیە دامەزراندنی تۆم باراك بەو ئاراستەیە كە دۆناڵد ترەمپ كاری لەسەر دەكات و لەسەر بنەمای دیپلۆماسیەتی كەسی و گرێبەستی یەكلاكردنەوەی سیاسی و ئابووری گەورە هەنگاو دەنێت، بە ئامانجی نەهێشتنی تەنگژەكان و دووبارە ڕێكخستنەوەی دۆسیە هەڵپەسێردراوەكان.
محەمەد نەعناع دەڵێ، مشتومڕ لەبارەی سروشتی ئەركی تۆم باراك، وەك پیاوی گرێبەستەكان و نێردەی بەڕێوەبردنی تەنگژەكان، هیچ شتێك لە ئامانجی ڕاستەقینەی ئەمەریكا ناگۆڕێت كە كەمكردنەوەی هەژموونی ئێرانە لە ناوخۆی عێراق بە بەكارهێنانی ئامرازی جیاواز.
لەلایەكی ترەوە میسال ئالووسی سیاسەتوان و پەرلەمانتاری پێشووی عێراق دەڵێ، دانانی تۆم باراك بۆ ئەو ئەركە جێی نیگەرانییە، چونكە دۆسیەی عێراق و سووریا و لبنان بە خەمڵاندن و هەڵچوونەكانی كەسێك دەبەسترێتەوە، نوێنەرایەتی دیپلۆماسییەت و پیشەییبوونی دامەزراوەكانی ئەمەریكا ناكات، بگرە ئەو تەنیا دۆستێكی نزیكی دۆنالد ترەمپە.
ڕاسپاردنی باراك واتە سنوورداركردنی تەواوی دەسەڵاتی وەزارەتی دەرەوە و دامەزراوە كلاسیكییەكانی ئەمەریكا لە پنتاگۆن و دامەزراوە تەناهی و ئابوورییەكانی تر كە عێراق پێویستی پێیەتی، گۆڕینی پێوەندیی ستراتیجی بە عەقڵییەتێكی بازرگانی و مامەڵەكردن لەگەڵ وڵات وەك كۆمپانیا پێویستە ئیدارەیەكی توندی هەبێت.
بەگوێرەی زانیارییەكان، تۆم باراك تەنیا بۆ چەكی دەرەوەی دەستی دەوڵەت و هەژموونی میلیشیاكان لە عێراق كار ناكات، بەڵكو ناوەندە سیاسییەكان لە بەغدا دووپات لەوە دەكەنەوە، ئەگەری زۆرە باراك سەرپەرشتیی هەڵمەتی بەدواكەوتنی گەندەڵكاران بكات كە تۆمەتبارن بە كردنەوەی كەناڵی پارەداركردنی تاران لە ڕێی ناوی میلیشیاكانەوە، لەو سۆنگەیەشەوە پرۆسەی لابردنی بەرپرسی باڵای وەزارەتی نەوت عەدنان جومەیلی ئەنجام درا.