لە رۆژی جیهانیی شانۆدا.. شانۆ لە هەولێر كۆتایی هاتووە و لە سلێمانیش نووزەی تێدا ماوە

:: AM:09:31:27/03/2025 ‌
ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانی هونەری شانۆیە، رەخنەگرێكی بوارەكە رای گەیاند، بەهۆی بێتوانایی هونەرمەندان و كەمتەرخەمیی بەرپرسانەوە، شانۆ لە هەولێر كۆتایی هاتووە و لە سلێمانی نووزەیەكی تێدا ماوە.

 رۆژی جیهانی شانۆ مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ یەكەمین كۆنگرەی جیهانی تایبەت بە شانۆ لە شاری پراگی چیك، كە لە 27ـی ئاداری ساڵی 1948 بەڕێوەچوو، ئەمە بوو بە هەنگاوێكی سەرەتایی بۆ ئەوەی لە 27ـی ئاداری 1962 لە پاریس بە هۆی ئەنجامدانی فێستیڤاڵی شانۆی نەتەوەكان، لە رێوڕەسمێكدا ئەو ڕۆژە وەك ڕۆژی جیهانی شانۆ دەستنیشان كرا، لەو ڕۆژەوە پەیمانگەی شانۆیی نێونەتەوەیی كە بە (I.T.I) ناسراوە، نوێنەری سەرجەم شانۆكارانی وڵاتانی تێیدا ئەندامن و بارەگای سەرەكییان لە پاریسی پایتەختی وڵاتی فڕەنسایە، ئەگەرچی زۆر پێش ئەم وادەیە، شانۆ گرنگترین هونەرێك بووە مرۆڤ دایهێناوە.

لە باشووری كوردستان بزووتنەوەی شانۆ مێژووەكەی زۆر درێژ نییە، سەرەتای چالاكییەكانی وەك بەزووتنەوەیەكی بەهێز لە سەرەتای شەستەكانی سەدەی رابردوو دەستی پێ كرد، ئەم بزووتنەوەیە رۆڵی گرنگی لە پێشڤەچوونی هونەری شانۆ هەبوو.

شانۆ لە باشووری كوردستان لە بواری نەتەوەیی و سیاسی كاری زۆری كرد و خەڵكی هۆشیار كردەوە لەوەی داگیر كراون، ئەمەش یارمەتیی بزووتنەوەی كوردی دا كە گەشە بكات.

 تیپە شانۆییەكان بەتایبەت لە سلێمانی و هەولێر، چالاكیی زۆریان لە ساڵانی حەفتاكان و دەیەی هەشتاكان و تا كۆتایی نەوەتەكانشیش هەبوو، لەم ساڵانەدا چەندان شاكاری نەمر هاتنە پێشكەشكردن.

ئێستە شانۆ لە باشووری كوردستان بەبڕوای رەخنەگران و توێژەرانی هونەری شانۆ، بەتەواوی كۆتایی هاتووە، ئەمەش بۆ بێتوانایی هونەرمەندان و كەمتەرخەمیی بەرپرسانی رۆشنبیری دەگێڕنەوە.

ئازاد هیوا كە رەخنەگرێكی شانۆییە، بۆ "وشە" باسی لەوە كرد، شانۆ ئێستە كۆتایی هاتووە، هونەرمەندان خۆشیان ئەوە دەزانن توانای بەرهەمێكی شانۆیان نەماوە كە سەرنجی خەڵك رابكێشێت.

ئەو رەخنەگرە دەڵێت، لە سلێمانی نووزەیەك هەیە، بەڵام لە هەولێر دەمێكە شانۆ كۆتایی هاتووە.

بە بڕوای ئەو رەخنەگرە، بەشی زۆری ئەم بابەتەش پێوەندیی بەكەمتەرخەمی هونەرمەندانەوە هەیە، چونكە ناتوانن شتێكی نوێ پێشكەش بكەن، ئەوەش مەلەلی لای بینەر دروست كرد و بەجارێك كۆتایی بەبینەری شانۆ هێنا.

ئازاد دەڵێت، لە سلێمانی شتێك بەناوی شانۆ وەك جووڵەیەك ماوە و جارجار شانۆیەكی باش پێشكەش دەكرێت، بەڵام ئەوەش بەس نییە، شانۆ دەبێت هەمیشە لە هۆڵەكاندا هەبێت تا بینەر بەردەوام تامەزرۆی زیاتر بێت و گەشە بكات.

هونەری شانۆ خۆی لەم ساڵانەدا لە ئاستی دنیاش پاشەكشێی كردووە،  بەڵام لە هەندێك وڵاتی خاوەن مێژوو و كولتوور، هێشتا گرووپە شانۆییەكان بەردەوام گەشە دەكەن و لە ڕێگەی شانۆكانیانەوە پەیام و داخوازی و ڕەخنەكانیان دەگەیەنن.

شانۆ یەكێكە لە كۆنترین و كاریگەرترین فۆرمەكانی هونەرە كە مرۆڤ دایهێناوە، ئەم هونەرە زیندووە توانیویەتی بۆ هەزاران ساڵ بەردەوام بێت و لەگەڵ ئەوەشدا كە تەكنەلۆجیا و میدیای نوێ هاتوونەتە ئاراوە، بەڵام رۆڵی شانۆ كۆتایی نەهاتووە.

سەرەتاكانی دروستبوونی شانۆ بۆ سەردەمی یۆنانییەكان و ڕۆمانییەكان دەگەڕێتەوە، بۆ ئەو كاتانەی كە هونەری شانۆ تاكە هۆكار بووە بۆ دەربڕینی هونەری لە دوای زۆرانبازی و پێشبڕكێكانی ترەوە، كە لە ڕێگەیەوە مرۆڤ لە نمایشەكاندا سەرنجی جەماوەری بۆ لای خۆی ڕاكێشاوە.




وشە - سۆران عەزیز