ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی تۆفیق وەهبی بەگە كە وەك نووسەر و مێژوونووس و زمانناس خزمەتێكی زۆری بە كورد كردووە، خاوەنی دەیان پەرتووكی گرنگە بە زمانەكانی عەرەبی و كوردی و ئینگلیزی، لەوانەش دەستووری زمانی كوردی، خوێندنی باو، فەرهەنگی كوردی- ئینگلیزی كە بە هاوبەشی لەگەڵ ئەدمۆنز نووسیویەتی.
تۆفیق وەهبی بەگ نووسەر، زمانەوان، مێژوونووس، سیاسەتمەدار و ئەفسەری سەربازی بەناوبانگی كورد بوو. لە یەكـی كانوونی دووەمی ساڵی 1891 لە سلێمانی لە دایك بووە، كۆلیژی سەربازی لە ئیستانبوڵ تەواو كردووە و بووە بە ئەفسەر، ساڵی 1929 لە بەغدا كراوە بە فەرماندەی كۆلیژی سەربازی، دواتر لە ساڵی 1930 كراوە بە پارێزگاری شاری سلێمانی و پێش ڕاپەڕینەكەی بەردەركی سەرای سلێمانی، لەسەر كار لابراوە.
ساڵی 1943 بووە بە وەزیری ئابووری و ساڵی 1948 بووە بە وەزیری مەعاریف (پەروەردە)، ئەندامی كۆمەڵەی جیۆگرافیاناسانی بەریتانیا بووە. شەش زمانی زانیوە، لە چلەكانی سەدەی ڕابردوودا ڕۆڵێكی بەرچاوی لە سیاسەتی عێراقدا ھەبووە. زۆر شارەزایی لە بواری شوێنەوارناسیی كوردستاندا ھەبووە، چەندان نووسینی لەوبارەیەوە بڵاو كردووەتەوە.
كاتێك كە شێخ مەحموودی حەفید لە ساڵی 1922ـدا دەگەڕێتەوە سلێمانی و دەبێتە پاشای كوردستان، تۆفیق وەھبی بەگ لە مانگی تشرینی یەكەمی هەمان ساڵدا چووە پاڵ بزووتنەوەكەی شێخ مەحموود، لە كاتێكدا دەسەڵاتەكەی شێخ مەحموود لەلایەن ئینگلیزەكانەوە لەناو دەبرێت، تۆفیق وەھبی بەگ بۆ ماوەی 42 ڕۆژ بە تۆمەتی ھاندانی هاووڵاتییان بۆ داواكردنی فەرمانڕەوایەكی كوردی دەگیرێت.
هاوژینی تۆفیق وەهبی ناوی ئاسیا ڕەزا ڕیزەلییە، بە یەكێك لەو ژنانە دادەنرێت كە كاری زۆریان بۆ بزووتنەوەی ژنان كردووە، دواتر لە بواری پاێزگاریی منداڵاندا چالاكیی زۆری هەبووە و سەرۆكایەتیی كۆنگرەی ژنانی عێراقی كردووە.
تۆفیق وەهبی لە سەرەتای 1958 بووە ئەندامی ئەنجوومەنی ئەعیان و لە دوای شۆڕشی 14ـی تەمووزی 1958، عێراقی بەجێهێشت و لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا نیشتەجێ بوو و تا دوا ساتەكانی تەمەنی لەوێ مایەوە.
تۆفیق وەهبی بەگ وەك نووسەر و مێژوونووس و زمانناسێكی كورد، لە سەرەتای بیستەكان تا هەشتاكانی سەدەی ڕابردوو خزمەتێكی گەورەی بە گەلەكەی كرد، لەو چوارچێوەیەدا خاوەنی چەندان پەرتووكی گرنگە كە بە زمانەكانی كوردی و عەرەبی و ئینگلیزی نووسیونی، لەوانەش دەستووری زمانی كوردی، خوێندنی باو، فەرهەنگی كوردی- ئینگلیزی كە بەهاوبەشی لەگەڵ ئەدمۆنز نووسیونی.
تۆفیق وەهبی بەگ لە ڕۆژی پێنجـی كانوونی دووەمی 1984 لە لەندەن كۆچی دوایی كرد و لەسەر وەسیەتی خۆی، تەرمەكەی گەڕێنرایەوە باشووری كوردستان و لە رێوڕەسمێكدا لە گوندی زێوێی بناری شاخی پیرەمەگروون لە سنووری سلێمانی بەخاك هاتە سپاردن.
تۆفیق وەهبی لە سەرەتای حەفتاكانەوە ئەندامی فەخری كۆڕی زانیاریی كورد بووە، لە گۆڤارەكەدا چەندان لێكۆڵینەوەی گرنگی لەبارەی چەند پرسێك بڵاو كردووەتەوە كە بەمجۆرەن:-
بە كوردی
وتاری كوردییەكەمان بە چۆن حرووفێك و چۆن بنووسین؟ – دیاریی كوردستان، 1925
دەستووری زمانی كوردی – بەغدا، 1929
خوێندەواریی باو – بەغدا 1933
قسنێك لە كوردستان – 1947
فەرھەنگی كوردی – ئینگلیزی (A Kurdish-English dictionary) – بە ھاوبەشی لەگەڵ ئەدمۆنز (Cecil John Edmonds) ، لەندەن 1965Oxford Press،