کاتێک سەروەریی دەوڵەت تەنیا دروشمی بریقەدارە و لەسەر زەوی دەبینی وڵاتەكە چەند بێ سیمای دەوڵەت و بێ دەسەڵات و بێ هێزە، ئیتر بە ئاسانی ئەو وڵاتە دەبێتە گۆرەپانی ململانێی جۆراوجۆری سیاسی، وەک ئەوەی ئێستە لە عێراق روو دەدات، كتومت نیشانەی دەوڵەتی فشۆڵە.
ئەو هێرشە مووشەکیەی بووە هۆی شەهیدبوونی شەش پێشمەرگەی کوردستان و برینداربوونی 30ی تر، ناکرێ تەنیا وەک ڕووداوێکی سەربازیی، یان رووبەرووبوونەوە لێی بڕوانین لە ناوچەیەكی شڵەژاودا. بەڵکو ئەوە راستییەك ئاشکرا دەکات کە پێماندەڵێ، پایەكانی دەوڵەت لە ڕووی سیاسی و تەناهییە چەند لاوازە، ئەمەیش پرسیارێکی گرنگ دەخاتە ڕوو بەوەی، ئایا مانای سەروەری/سیادەت چییە؟ کاتێک دەوڵەتێک نەتوانێت خاک و هاووڵاتییانی خۆی بپارێزێت؟
لە پێوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا سەروەریی وڵاتان هێڵی سوورە، بەڵام ئەوەی لە عێراق لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا بینیمان، پێشانی دەدات کە سەروەریی تەنیا دروشمێکی سیاسی بووە، نەک واقیعێکی بەرجەستەكراو و بەهێز، بۆیە خاکی عێراق بووە بە مەیدانی پێكدادان و تێکەڵبوونی بەرژەوەندی و کێشە هەرێمییەکان، لە کاتێکدا دەوڵەت ناتوانێت بە تەواوی کۆنترۆڵی کێشەکانی بکات یان ڕێگری لە هێرشە دووبارەبووەکان بکات.
لەو چوارچێوەیەدا، ئەو هێرشەی ئێران ڕۆژی 24ی مارس کردیە سەر پێشمەرگە لەناو خاکی كوردستانی عێراقدا، ئەوە دەخاتە ڕوو کە عێراق لە دۆخی ئێستەدا توانای ئەوەی نییە خۆی بپارێزێت، بگرە ناتوانێ ناوچە جیاجیاكان و تەنانەت بەغدای پایتەختیش بپارێزێ، هاوكات وا دەردەكەوێ كە هەرێمی کوردستان بە بەشێك لە خۆی نازانێ، بۆیە زۆر درەنگ تەنانەت بەیاننامەی هاوخەمیش دەردەكات، ئەوە ئەگەر نەڵێم رەنگە خۆشحاڵ بێت بە زیانی هەرێمەكەی و نەیشیەوێت بیپارێزێت، ئەمە ڕاستییەكە بووە بە بەشێک لە واقیعی سیاسیی ئەم وڵاتە.
هێزی پێشمەرگە تەنیا هێزێکی سەربازیی ناوخۆیی نییە و نەبووە، بەڵکو لە زۆر قۆناغدا بووەتە هێڵی بەرگریی سەرەکی، بۆ پاراستنی هەرەسهێنانی ئارامی لە کوردستان و تەنانەت لە زۆر ناوچەی جیا جیای عێراقدا، بەڵام بە ئامانجگرتنی ئەم هێزە بەو شێوەیە، پرسیارێکی گەورەتر دروست دەکات كە دەبێ بگوترێ، کێ پارێزگاری لە هەرێم بکات کاتێک دەوڵەتی عیراق خۆی ناتوانێت ئەو ڕۆڵە ببینێت؟
لێرەدا کێشەکە تەنیا لە هێرشەکەدا نییە، بەڵکو کێشە لەو بارودۆخەدایە کە شەرعیەت بەم جۆرە هێرشانە دەدات بۆ سەر هەرێمی کوردستان و چاوگەکەی کە پێشمەرگەیە، ئەویش لەوەوە سەرچاوە دەگرێ كە عێراق وڵاتێكی بێ سەروەرییە و بووەتە مەیدانی کراوەی کێشە هەرێمییەکان، ئاسایشی ناوخۆیی بۆ هاوسەنگی هێزە دەرەکییەکان دەڕەخسێت، لەو بارودۆخانەدا بڕیارە ئەمنییەکان بە ویستی دەوڵەتەكە نابن، بەڵکو کاریگەریی حساباتی هێزە دەرەکییەکانی لەسەر دەبێت و ئەوەی ون دەبێت سەروەریی وڵاتەكە خۆیەتی.
بێگومان، راکێشانی هەرێم بۆ ناو هاوکێشەی کێشە هەرێمییەکان، مەترسییەکی گەورە دروست دەکات بۆ ئارامی ناوچەکە، چونکە هەریمی کوردستان بە درێژایی ساڵانی رابردوو بە ئێستەیشەوە، هەوڵی داوە خۆی لە هێڵی پێکدادانە ڕاستەوخۆکان بە دوور بگرێت، کەچی ئێستە خۆی لەناو گرژی سیاسی و سەربازیدا دەبینێتەوە، لە كاتێكدا بێلایەنی هەڵبژاردووە. بۆیە خوێنی ئەو پێشمەرگانەی لەم هێرشەدا شەهید كران، تەنیا زیانی سەربازیی نییە، بەڵکو ئاگادارکردنەوەیەکی ئازاربەخش و ترسناکە لەوەی ئارامی لەم ناوچەیەدا زۆر لاوازە و بەدەست وڵاتانی دراوسێوەیە، چونکە عیراق ئامرازەکانی پاراستنی خۆی نییە و وڵاتێكیشە لە هیچ بڕیارێكدا ڕۆڵی نییە و تەنیا كارتێكراوە، بۆیە عێراق تەنیا دەوڵەتێكە لەناو دەستووردا و لە واقیعدا نە هێزی ڕاستەقینەی هەیە، نە فەرمانەکانی جێبەجێ دەکرێت و نە كۆنترۆڵی چەكی پێ دەكرێ.
بەڵام ئەم ئینزارە بۆ كوردستان گرنگە، بۆ ئەوەی چیتر داهاتووی خۆی و ئاسایشیی هەرێمەكەی بە چاوەڕوانیی عێراقەوە ببەستینەوە، مێژوو سەلماندویەتی کورد دوای قەیرانەکان هەمیشە بە هێزەوە هەڵساوەتەوە و داودەزگای خۆی بنیات ناوە، چونکە خاوەن ئیرادە و ئامانجی سیاسی خۆیەتی، لایەنی كەم دەبێت بە تەواوی پشت بە خۆمان ببەستین تا ئەوکاتەی سەقامگیری دەگەڕێتەوە، ئەم جۆرە ڕووداوە تاڵانە، هەمیشە ئەو ڕاستییەمان بیر دەخەنەوە کە سەروەریی ئەوە نییە کە لە دەستووردا نووسراوە، بەڵکو ئەوەیە هاووڵاتییان هەست بكەن دەوڵەت گرنگیی بە ژیانیان دەدات و بە كرداریی پارێزگارییان لێ دەكات.
سەری رێز بۆ شەهیدانی کوردستان و ئاشقانی رێگەی ئازادیی دادەنوێنم، هەمیشە دەڵێم ئێمەی کورد کە لە دایک دەبین، شەهیدبوونێک قەرزاری ئەم خاكەین، بۆیە هەر دەگەین بە ئامانج.