حوکمڕانیی لە هەموو وڵاتانی پێشکەوتوودا لەسەر چەند تەوەرێكی نەگۆڕ و بنەڕەتیی كار دەکات کە ڕەنگە دوانیان وەک گرینگترین، دەستنیشان بکەین: یەکەم گەشەپێدان و دووەمیش ئاسایشی نیشتمانی. لەناو ئەم دوو تەوەرەدا تاقانە شتی گرینگ و جێگیر، خەڵک و جەماوەرە. واتە گەشەپێدان لەپێناوی خەڵک و ئاسایشی نیشتمانیش بۆ دانیشتوانی سەر ئەو خاک و نیشتمانە. کورد و تێگەیشتنی ئیرادەی سیاسیی کورد بۆ حوکمڕانی پشتەئەستوورە بە ئەزموونێکی تاڵ و سەخت و هاوکات شکۆدار لە خەبات و قوربانیدان، هەر ئەمە وایکردووە هەر جۆرە شاشییەک لە هەر جومگە یان کارێکی حوکمڕانیدا، بە زوویی دەنگ بدرێت و هەڵای لێ بکەوێتەوە، بە تایبەتیش کە لە کوردستان فەزای ئازادیی حزب و چالاکیی سیاسی و ڕۆژنامەوانی، فەزایەکی بەرین و خەونپێوەبینراوی بۆ تەرخان کراوە.
کوردوتەنی: تەنیا خوا بێ عەیبە. هیچ جۆرە ئەکت و کردەوەیەک نییە لە جیهانی مرۆییدا کامڵ و تەواو بێت، بەگوێرەی ئەمە، حوکمڕانانیش هەر لەناو وەها جەغزێکدا ڕۆ دەنیشن. بێگومان حوکمڕانیی کوردیی هەر لە ٩١ـەوە تا ئێستە کێشە و گرفتی خۆی هەبووە و هەشیەتی. هیچ هاووڵاتییەکی هوشیار ناتوانێت چاو لە کەموکوڕییەکان داخات و درز و کەلێنەکان هەست پێ نەکات. ئێمە وەک کورد بەهۆی ئەو ستەم و غەدرەی لێمان کراوە، دەبێت هەمیشە دژە ستەم و ستەمکار بین و هەروایشە، بەڵام بەو مەرجەی لە پاڵ ئەم هەستە بە ویژدانانەیەدا بوێریی و ویژدانی بینینی چاكە و خاڵە سەرکەوتووەکانیشمان هەبێت.
ئایا ڕەوایە لەبەر درز و کەلێنە ناوخۆییەکان، دنگمان دلێر و بەرز بێت و لە هەمبەر ئەو گەندەڵی و ستەمکارییەی لە عێراقدا دەگوزەرێت، بێدەنگ و بێ مڵوموش بین؟ ئەو هەموو دۆلار و زێڕ و زیوە کەڵەکەکراو و دزراوانەی دەسپاکانی بەغدا و عێراق، ئایا لەسەر حسابی خوێن و قوربانیدانی ڕۆڵەکانی ئەم نەتەوەیە کۆ نەکراوەتەوە؟ خۆ بیریشتانە بە چ ناز و فیزێك مووچەی كوردستانیان دەدەن و هەر مانگەی بیانوویەك دەدۆزنەوە. ئایا دانە بە دانەی ئەو پارە كاشانە لەسەر حسابی ئێسک و پرووسکی ئەنفالەکانی گەرمیان و شەهیدانی هەڵەبجە و پاکتاوکراوانی بارزانی و دەیان هەزار قوربانیی دیکە نەبووە؟ یا ئەو شوانەی لە سنووری ئێران دەکوژرێت و چەند سەت سەر مەڕ و ماڵاتیشی بە تاڵان دەبەن و ناتوانین داوای مافی خۆیشمان بکەین، دەسدرێژیی و ناڕەوایی نییە دژی ئەم خەڵک و نەتەوەیە؟
وەڵامی هەموو ئەمانە بۆ زۆرینەمان ڕوونن و بێگومان ئەمە نابێتە هۆی ئەوەی ئێمە وەک ڕەخنەگر و بنیاتنەری نیشتمانەکەی خۆمان نەجووڵێینەوە، بەڵام دەبێت ئەم ڕۆحی خۆخۆری و ئەویترپەرستنەیش ببینین و دەست داهێڵین بۆ چاکسازیی لە ڕوانین و بە لۆجیکیکردنی ڕەخنە و چاوەڕوانی و داواکارییەکانمان. حاجی قادری نەمر لە مێژە بە زمانێکی زبر و ڕادیکاڵ کە هێمایە بۆ تووڕەیی و دڵپڕیی لە نەتەوەکەی خۆی، گوتوویەتی:
لەبەر حیزە بخۆیی و ناتەبایی
لە ژێری حیزی حیزان بووینە دۆشەک
هەتا وەکوو ئاگری بن کا بن لەگەڵ یەک
ئەگەر تۆفان بێ لەشکرتان بە پووشەی
ئەمە ڕەنگە هەر ئەو دەردە لەمێژینەیە بێت کە ئێستەیش پێیەوە دەناڵین. بۆیە دەبێت چاوێکی بە ویژدانانە بە کارنامەی حکوومەتدا بخشێنین و لە پاڵ ڕەخنە و گازندەکاندا، هەوڵ و درەوشانەوە و تێکۆشانەکانیش ببینین و ئەو ناتەبایی و چەندبڵیندگۆییە بە لاڕێماندا نەبات.
کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێم کارنامەیەکی زەنگین و ڕەنگینی هەیە، دەتوانین ئامارەکان بهێنینە پێش چاوی خۆمان هەروەک چۆن لەسەر ماڵپەڕی حکوومەت لەبارەی ئابووریی نانەوتی، پیشەسازیی، پرۆژەی ئاو، کارەبا و کشتوکاڵ و ڕێگەوبان هەن، بەڵام ئامار بە تەنیا بۆ هەموو زەین و هەموو کەسێک قەناعەتپێکەر نییە. بۆیە باشتر وایە تەماشای واقیع بکەین، ئەو دۆخ و پرۆژانەی لە هەولێر و شوێنەکانی دیکە خرانە بواری جێبەجێکردنەوە، باشتر لە هەر ئامارێک شتەکەمان بۆ ڕوون دەکەنەوە. بەڵام ناکۆکی و ناتەبایی و رێنوێنی پێچەوانە، خۆڵ دەکاتە چاوی بەشێکمان.
بەڕای من، مەسروور بارزانی سەرۆکی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، هەموو هەوڵێکی خۆی داوە تا کوردستان هەم گەشە بكات و هەمیش ئاسایشەکەی پارێزراو بێت و سیستمە ئیدارییەكەیشی مۆدێرن بكات، ئەمەیشی بە ئەخلاق و دەربەستییەوە کردووە، لە پاڵیدا دەبێ لاری نییە لە ڕەخنەی راستەقینە، تا دۆز و دۆخەکەمان باشتر و لەبارتر بێت. چونکە ئەوەندەی تێگەیشتووم باوەڕیان بە ڕەخنە هەیە و گوێگری باشی ڕۆژنامەنووسان و ڕەخنەگرانیشن.
لە هەموو ئەمانە گرینگتر، بە پێچەوانەی زۆر گوتار و ڕوانگە لە حوکمڕانیدا، سەرۆکی کابینەی نۆیەم هەمیشە پێشکەوتن و گەشەپێدان و دەستەبەركردنی ئاسایشی نیشتمانیی لە پاڵ پاراستنی کەرامەت و شکۆی نەتەوەییدا بینیوە و ملی نەداوە بەوەی هێڵە سوورەکانی نەتەوە و هەرێمەکەی ببەزێنرێ.
حوکمڕانی بە ڕەخنە و پێشناری دڵسۆزانە و بنیاتنەرانە زیاتر دەگەشێتەوە و وڵاتیش بەو شێوەیە ئاسایش و سەقامگیریی مسۆگەر دەبێت و بەم شێوەیە هەرەوەزی و هاوکارییەکی گشتیی لە نێوان حکوومەت و کۆمەڵگەدا دێتە ئاراوە و سیگناڵ و نۆیزە نەشیاو و ناتەندروستەکان ئامانجی خۆیان ناپێکن. هەر ئێستەیش لە سایەی ئەو پرۆژانەی بە چاو دەبینرێن و دەیانی تریش لە تەواوبووندان، هەستی گەڕانەوەی متمانەی خەڵك بە داودەزگای حكوومەت گەشاوەتەوە، بەڵام دەبێت تێبگەین ئەوەی وەک هەرێمێک کێشە و گرفتمان زۆرە، جیاوازە لەوەی هەموو هەوڵێکمان دابێت و بەشێکیان هەروەک خۆیان مابێت، چونکە سەنگ و قورسایی و قووڵایی کێشەکان بە ئەندازەی سەدەیەک زیاتر لە خاپووركردنی كوردستان و دابەشکاری و خوێنڕێژی و کوردقڕان، بە حوکمڕانییەکی چەند دەیەیی هەموو کێشەکان چارەسەر نابن، بە تایبەت كە لەو ماوانەیشدا هەرگیز كوردستان 15 ساڵی بێ شەڕ و گێچەڵی تێنەپەڕاندووە، بەڵام دەبینین گەشەكردن هەر نەوەستاوە.
هاووڵاتی دەبێت لەو دیمەنەوە چاو لە بابەتی کێشە و چارەسەر و تواناکانی حوکمڕانی بکات، واتە بە لۆجیکی ئەوەی چیمان بەسەر هات و خۆمان چیمان کردووە و لە داهاتوودا چەندی ترمان پێ دەکرێت؟ دەبێت هاوکێشەکە ئاوا بخوێنینەوە، نەک لە ڕوانگەی حزبی و جەمسەربەندیی پارتی و یەکێتیدا، بۆ خەڵك خزمەت و بەرەوپێشچوون ئامانجە سەرەكییەكەیە، لەگەڵ مانەوەی كوردستان لە ئەماندا.